434 — GRAMINAE. — FAMILIE 18. 



zijn als eerst. De helmknopjes steken dan uit de bloemen. Eerst zijn de 

 helmdraden stijf, doch als zij geheel zijn uitgegroeid, worden zij slap en daar 

 de knopjes in het midden op den draad zijn bevestigd, schommelen zij bij 

 de geringste beweging heen en weer. Zoolang de helmknopjes onder de 

 kroonkafjes zitten , liggen de hokjes evenwijdig en ieder dezer springt met 

 een overlangsche spleet open, zoo spoedig het oorspronkelijk naar boven 

 gelegen deel naar beneden is gericht. Deze spleten gapen slechts voor een 

 klein deel , n.1. aan het naar beneden gerichte einde. Dit hangt ten deele 

 daarmede samen, dat op die plaats de beide hokjes uiteenwijken en zich 

 in tegengestelde richting krommen. Daardoor kan het stuifmeel niet dade- 

 lijk uit de hokjes vallen, zoo gauw de scheuren ontstaan zijn, want daar 

 de einden der hokjes door het uit elkaar wijken den vorm van diep uitge- 

 holde bootjes aannemen, wordt het stuifmeel bij rustige lucht eerst in 

 deze uithollingen teruggehouden. Eerst als een luchtstroom de knopjes 

 doet bewegen, waait het er in wolkjes uit. Het eerst waait alleen dat 

 stuifmeel weg, dat op de bootvormige einden ligt, doch al spoedig is dit 

 weer vervangen door ander stuifmeel, dat naar beneden is gezakt en dit 

 wordt weer weggeblazen enz. Zijn ze leeg, dan laten ze van de draden 

 los, dit gebeurt echter eerst na eenige uren. 



Vochtigheid en temperatuur spelen bij het stuiven een groote rol. Is de 

 temperatuur laag en is het vochtig weer, dan kan het uit elkaar wijken der 

 kafjes en wat verder volgt, dagen vertraagd worden. Ook een hooge 

 temperatuur en een droge lucht werken vertragend. Het gunstigst schijnen 

 de omstandigheden in den vroegen morgen te zijn, als er nog dauw op de 

 planten ligt en ze door de eerste zonnestralen getroffen worden. Zoo be- 

 ginnen Poa, Glyceria, Koeleria, Arrhenatherum tusschen 4 en 5 uur, Briza, 

 Aira caespitosa, Triticum, Hordeum tusschen 5 en 6 uur, Secale, Dactylis, 

 Brachypodium, vele Festucasoorten tusschen 6 en 7 uur, Avena, Alopecurus, 

 Phleum, Anthoxanthum tusschen 7 en 8 uur te stuiven. Verder begmnen 

 de meeste Agrostissoorten tegen 11 uur en Melica, Molinia , Nardus, Ely- 

 mus, Sclerochloa en Calamagrostis tusschen 12 en 1 uur te bloeien, ver- 

 der omstreeks 2 uur de Bromussoorten, tegen 3 uur enkele Avenasoorten, 

 tegen 4 uur de wilde Triticumsoorten en tusschen 5 en 6 uur Aira flexuosa. 

 Merkwaardig is, dat Holcus bij gunstig weer zich 2 maal per dag opent nl. des 

 morgens tegen circa 6 uur en des avonds tegen circa 7 uur. Vaak gebeurt het, dat 

 bij het stuiven ook veranderingen optreden in de richting van de stelen der 

 aartjes, zoodat tijdens den bloeitijd de bloeiwijze uitgespreid staat en zij 

 voor en na dien tijd samengetrokken is. Het zal duidelijk zijn, dat dit uit- 

 gespreid staan het voordeel heeft, dat de wind gemakkelijker het stuifmeel 

 uit de helmknopjes drijft. 



Bij de aargrassen openen zich meestal de kroonkafjes niet, doch komen 

 ze alleen iets losser te staan, zoodat de draadvormige helmdraden alleen 

 voor het bovenste deel zichtbaar worden en aan dit deel hangen de schom- 

 melende knopjes. 



Ten slotte nog dit, dat bij sommige soorten b.v. bij de rogge, het eigen 

 stuifmeel onvruchtbaar is, terwijl bij andere b.v. bij de tarwe zelfbestuiving 

 wel succes heeft. 



Bij vele Graminae b.v. Poa, Dactylis, Holcus, Phalaris e.a. vormen de 

 kroonkafjes, die daar veelal gevleugeld zijn, een vliegapparaat voor de 

 vruchten, die zoodoende door den wind worden verspreid. Bij andere,. 



