446 



— GRAMINAE. 



FAMILIE 18. 



Het eerste kelkkafje (fig. 370) is breed eirond, spits, 3-nervig, veel korter 

 dan het langwerpig-eironde, toegespitste, 5-nervige tweede en het op het 

 tweede gelijkende en even lange 7-nervige derde, alle zijn op de nerven 

 kort stijf behaard. De bloem in den oksel van het toegespitste of in een 

 naald uitloopende derde kelkkafje is niet ontwikkeld, meest zit er wel een 

 kroonkafje. ©. 1-12 dM. Juli— Herfst. 

 Naar de lengte der naalden onderscheidt men ais vormen: 

 a, longisétiim ^) Döll Derde kelkkafje lang of zeer lang genaaid. 

 5. brevisétum -) Döll. Derde kelkkafje stekelpuntig of kort genaaid. De 

 var. 1. pauciflónim''') Aschers. et Gr. is laag en heeft een zeer losse pluirn 

 met takken, die weinig aartjes dragen. 



Biologische bijzonderheid. Omtrent de bestuiving is hetzelfde op te mer- 

 ken, wat reeds bij P. sanguinale is vermeld. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in bijna geheel 

 Europa op vochtige akkers en moesland voor en is daar vaak een lastig 

 onkruid. Zij is bij ons vrij algemeen , vooral de vorm brevisétum. De var. 

 is bij Rotterdam gevonden. 



Volksnamen. De namen hanepoot, hanevoet en vogelvoet worden het 

 meest gebruikt, in Groningen wildgras, in Oost-Drente noormannen, in de 

 Graafschap Zutphen vogelgras, in het Oostelijk deel van Noord-Brabant 

 ijsgras en in Zeeuwsch-Vlaanderen splitgras. 



P. miliaceum ^j L P l u i m g i e r s t (fig. 371). 



Deze soort heeft meestal 3-8 recht opstaande of aan den voet geknikt opstijgende stengels, 

 die meest aan den voet vertakt, behaard, doch boven vaak 

 kaal zijn. De bladen zijn lichtgroen, met 4-20 mM breede,. 

 aan den voet afgeronde, geleidelijk in een spits versmalde, 

 aan den rand ruwe, vaak iets gegolfde bladschijf , die aan den 

 voet dichter , naar boven verspreid behaard en naar boven 

 iets ruw is. De bladscheede is vrij nauw, dicht ruw behaard 

 door zachte haren, die op kleine knobbeltjes zitten. Het ton- 

 getje is kort, slechts een haarstreep. De aartjes vormen een 

 groote, tot 2 dM lange, eerst samengetrokken, later losse 

 pluim met tot 1,5 dM lange, sterk vertakte, vrij dikke, meest 

 heen en weer gebogen, ten slotte overhangende takken. De 

 aartjes zijn 3 mM lang, eirond-elliptisch tot bijna bolrond, 

 lichtgroen, zelden zwartachtig en staan op tot 4 cM lange 

 stelen. De kelkkafjes (fig. 371) zijn kaal, eirond, kort toege- 

 spitst, meernervig, het buitenste is - :j-maa! zoo lang als het 

 3e, iets korter dan het 2e. In den oksel van het 3e kelkkafje 

 zit soms een mannelijke bloem. Het bovenste kroonkafje dier 

 onderste bloem is eirond, uitgerand, veel korter dan het 3e 

 kelkkafje. Het onderste kroonkafje (lichtgeel) en het bovenste kroonkafje der 2-slachtige 

 bloem zijn even lang, iets korter dan het 3e kelkkafje, glanzend, zwak generfd. De stem- 

 pels zijn purper. O. 2-10 dM. Juni— September. 



Biologische bijzonderheid. De bloemen zijn homogaan. Zij openen zich vrij wijd en de 

 stempels en helmknopjes komen gelijktijdig te voorschijn. Al zijn de helmdraden vrij dun, 

 toch hangen de helmknopjes niet, maar bij het sluiten der kafjes komen zij dichter bij de 

 stempels, zoodat dan spontane zelfbestuiving mogelijk is, terwijl eerst kruisbestuiving be- 

 gunstigd was. 



Voorkomen. De plant is waarschijnlijk inheemsch in Midden-Azië en werd reeds in zeer 

 vroegen tijd (reeds in het jongere steenen tijdperk) gekweekt en is verwilderd gevonden. 

 Volksnamen. De naam gierst is algemeen, in den Achterhoek van Gelderland spreekt 



1) longisetum = langgenaald. -) brevisétum = kortgenaald. •'■) pauciflorum =• 



armbloemig. ^) miliaceum = gierstachtig. 



Panicum miliaceum 

 Fig. 371. 



