492 — GRAMINAE. — FAMILIE 18. 



spanning te groot wordt en hij plotseling met een krachtigen ruk over de 

 onderlaag heenglijdt, waarbij het genaaide deel in schuine richting naar 

 boven wordt geslingerd, zoodat er een kruipende beweging ontstaat, waar- 

 door de vrucht zich, al is het over kleine afstanden, voortbeweegt. Komt 

 zij daarbij in een kuiltje te hggen, dan is het uit met de voortbeweging, 

 doch nu zijn de veranderingen in den vochtigheidstoestand er op uit, om 

 de vruchten in den bodem te werken. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De soort komt in weiden, aan 

 randen van wegen en op beschaduwde plaatsen in bijna geheel Europa 

 voor. Het is een der beste voedergewassen voor het vee. De naam Fransch 

 raaigras heeft zij gekregen , omdat zij het eerst uit Fransch zaad is ge- 

 kweekt. Zij is bij ons algemeen. De var. S. is bij Sandpoort, Domburgen 

 op Zuid-Beveland gevonden, de var. 7. is ook enkele malen aangetroffen. 



25. Ayéna ^) L. Haver. 



Aartjes meest 2-6-bloemig, groot of vrij groot, bij uitzondering een- 

 bloemig, eerst cylindrisch, later zijdelings samengedrukt. Kelkkafjes ge- 

 kield, aan den rand zilverwit, droogvliezig, het bovenste iets langer dan 

 het onderste, omstreeks even lang als het bovenste kroonkafje. Spil van 

 het aartje aan den voet der bloemen meest behaard, tusschen de bloemen 

 iets gestrekt, boven de bovenste bloem verlengd. Bloemen 2-slachtig, de 

 bovenste vaak onontwikkeld. Onderste kroonkafje met afgeronden of ge- 

 kielden rug, aan den top 2-spletig of 2-tandig met op de rugzijde inge- 

 plante knievormig gebogen, beneden gedraaide naald (deze is bij de ge- 

 kweekte soorten vaak recht of ontbreekt). Schubbetjes 2-spletig. Vrucht 

 bijna spilvormig of langwerpig, vast of los door de kroonkafjes omsloten. 

 Bloeiwijze een losse pluim, wier onderste takken meest aan den voet zij- 

 takjes hebben. Eenjarige of overblijvende, meest groote grassoorten. 



Tabel tot het deteriiiineeren der soorten van het geslacht Avena. 



A. Vrucht aan de zijde van het bovenste kroonkafje gegroefd, vast door de kroonkafjes 

 omsloten en met deze afvallend. Aartjes meer dan 1 cM groot. Vruchtbeginsel be- 

 haard. As der aartjes tusschen de bloemen iets gestrekt. Alle ontwikkelde bloemen 

 2-slachtig, hare kroonkafjes aan den rug met een knievormig gebogen naald (bij de 

 gekweekte soorten recht of ontbrekend). 



a. Eenjarige soorten met vrij breede, ruwe, in de jeugd opgerolde bladen en kort 

 tongetje. Pluimtakken ruw. Aartjes ten slotte hangend, lichtgroen, meest 2 cM 

 lang en langer. Kelkkafjes 7-11-nervig. 



aa. Bloemen niet geleed met de as der aartjes, eerst laat afvallend. Aartjes meest 

 2-bloemig. Onderste kroonkafje vaak ongenaaid , kaal of alleen aan den voet 

 met enkele korte, lichte haren A. sativa blz. 493. 



bb. Bloemen, althans de onderste van ieder aartje, geleed met de as, bij rijpheid 

 dadelijk afzonderlijk afvallend, naar den top versmald. Onderste kroonkafje 

 in de onderste helft met vrij lange haren dicht bezet (soms kaal), aan den top 

 met 2 korte, niet in een naald verlengde zijspitsen. Pluim naar alle zijden 

 gekeerd met afstaande takken. Aartjes meest 3-bloemig. Spil der aartjes met 

 lange, witte haren A. fataa blz. 495. 



b. Overblijvende, meest vrij krachtige grassen. Bladen vlak, in de jeugd gevouwen. 

 Scheeden niet tot aan den voet gespleten. Aartjes rechtopstaand , meest kleiner 

 dan 2 cM. Kelkkafjes l-3-(5-)nervig. Vruchtbeginsel aan den top behaard. 



') van het Latijnsche aveo: ik verlang, omdat de planten door het vee werden gezocht 

 of van het Grieksche aoo, aènai: blazen, om de lange holle halmen, die als blaaspijpen 

 konden dienen. 



