582 



— ORCHIDACEAE. 



FAMILIE 19. 



gebogen (in den knoptoestand spiraalvormig opgerold). De spoor is kort (2-3 mM lang), 

 zakvormig, 4-5 maal zoo kort als het vruchtbeginsel , stomp, naar beneden gericht. Het 

 zuiltje is kort, stomp, het helmknopje is er geheel mee verbonden. De stuifmeelklompjes 

 loopen ieder in een staartje uit, de hechtkliertjes zijn verbonden en zitten in een gemeenschap- 

 pelijk 1-hokkigbeursje. Het uitsteeksel van het snaveltje is kegelvormig. 4. 3-8 dM. Mei— Juli. 



Biologische bijzonderheden. De inrichting der bloem met het oog op de bestuiving is 

 als bij de Orchissoorten. 



De bouw der knollen is als bij Orchis. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden-Europa en in de 

 streek der Middellandsche Zee voor op zonnige, grazige hellingen, aan boschranden, 

 meest op kalkgrond. Zij is bij ons alleen bij Maastricht en Katwijk gevonden. 



4. Anac^mptis^) Rich. 



A. pyramidalis -) Rich (A'ceras pyramidalis Rchb. fil.). Hondswortel 

 (fig. 529). 

 Deze plant is onbehaard en heeft bijna bolronde, gave knollen. Desten- 

 gel is vrij dun, iets heen en weer gebogen , boven 

 iets kantig, heeft aan den voet 2-3 bruine scheeden. 

 De bladen zijn lichtgroen, lijn-lancetvormig, de on- 

 derste staan dicht opeen, zijn groot en omvatten 

 den stengel kort scheedeachtig, de middelste zijn 

 kleiner, staan meer uiteen, de bovenste zijn klein, 

 schutbladachtig. 



De aar is rijkbloemig, eerst tot kort kegelvormig, 

 ten slotte ei- tot rolrond. De schutbladen zijn 

 lijn- lancetvormig, spits, eennervig, even lang als 

 het vruchtbeginsel of langer dan dit, groenachtig 

 of boven iets violet aangeloopen. De bloemen (fig. 

 530) zijn vrij klein, welriekend. De bloemdekbla- 

 den zijn geheel vrij, levendig-, zelden lichtpurper 

 of wit. De buitenste bloemdekbladen zijn afstaand , 

 langwerpig tot eirond-lancetvormig, spits, de zijdelingsche binnenste eirond 

 tot lijn-lancetvormig, meest spits, korter dan de buitenste en met het mid- 

 delste buitenste iets helmvormig samenneigend. De lip (fig. 530) is meer 

 breed dan lang (circa 6 mM lang), in den knop vlak, 3-lobbig of 3-spletig 

 met langwerpige slippen, aan den voet van 

 boven met 2 rechtopstaande, gele of purperen 

 plaatjes. Deze zijlobben zijn langwerpig-om- 

 gekeerd eirond, stomp of afgeknot, meest 

 gaafrandig , niet zelden grof gekarteld, de 

 middenlob staat naar voren en is meest stomp. 

 De spoor is draadvormig, naar beneden ge- 

 keerd , even lang als of langer dan het vrucht- 

 beginsel. Het zuiltje is kort, aan den top 

 stomp, het helmknopje is er geheel mee ver- 

 bonden. De stuifmeelklompjes loopen ieder 

 in een staartje uit en deze dragen hechtkliertjes , 

 die verbonden zijn en in een gemeenschappe- 

 lijk eenhokkig beursje zitten. Het snaveltje 

 heeft een kegelvormig, naar voren afgerond 



Anacamptis pyramidalis 

 Fig. 529. 



Anacamptis pyramidalis 

 Fig. 530. 



A. Bloem, nadat alle bloemdekbladen 

 beh. de lip / zijn weggenomen. 



a helmknop, s stempel, r snaveltje. 



B. De beide op een zadelvormige 

 hechtklier zittende stuifmeelklomp- 

 jes. 



1) van het Grieksche anakamptoo: ombuigen, omdat de zijdelingsche, buitenste bloem- 

 dekdeelen afstaan. 2) pyramidalis = pyramidaal. 



