FAMILIE 19. 



ORCHIDACEAE. — 



585 



aan den voet met 2 kleine, donkere, «lanziKc vrij ver van eikaar staande, stompe uitsteek- 

 sels. De 2 zijiobben zijn bijna eirond, stomp, teruK^ekromd en neigen boven de onderzijde 

 der middenlob samen, zij zijn lanjj; en fluwcel- 

 achtig behaard , vaak jjoiidtieel , de middenlob is 

 veel fjrooter, eirond tot oniK'ekeerd-eirond (zij 

 lijkt door de sterk teruK'tieb()(,'en randen bijna 

 rond), is verschillend KH'teekend, met een naar 

 beneden gericht, vaak naar buiten gekromd aan- 

 hangsel voorzien, dat meermalen langer dan 

 breed is. Het vruchtbeginsel is zittend, bijna 

 zeskantig, niet gedraaid. De stempelzuil is slank, 

 met een lang toegespitst, lichtgroen uitsteeksel 

 van het helmbindsel. '^. 2-5 dM. April— Juli. 



Biologische bijzonderheden. Deze bloem, die 

 wel, wat de tcekening op de lip betreft, op een 

 bij gelijkt, wordt evenals O. muscifera slechts 

 zelden door insecten bezocht, doch terwijl O. 

 muscifera tengevolge van dit geringe bezoek 

 slechts zeiden vruchten vormt, is dit bij O. api- 

 fera niet het geval , daar hier de bloemen voor 

 spontane zelfbestuiving zijn ingericht, doordat de 

 stuifmeelklompjes aan hunne lange staartjes (fig. 

 533) spoedig, nadat de bloem is opengegaan, 

 uit hunne hokjes gaan hangen en ten slotte zoo- 

 ver dalen, dat zij op den stempel komen. Deze 

 zelfbestuiving is goed werkzaam. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De 

 plant komt in Midden- en Zuid-Europa op gra- 

 zige heuveihellingen en in lichte bosschen voor, 

 zelden in droge weiden en op veengrond. Zij 

 is bij ons in Zuid-Limburg, aan den Hoek van 

 Holland, bij den Haag en bij Wijk aan Zee 



Ophrys apifera 

 Fig. 533, 



A Bloem van ter zijde gezien, nadat de 

 bovenste en de beide onderste bloenidek- 

 bladen zijn weggenomen. Een stuifmeel- 

 klompje zit nog met zijn hectitkliertje in het 

 beursje en staat op tiet punt uit het hokje 

 te vallen, het andere is er reeds bijna geheel 

 uit en bevindt zich tegenover de stempel- 

 vlakte. 



B Stuifmeelklompje in den stand, zooais 

 het in het hokje ligt. 



gevonden. 



6. Herminiiim ^) R. Br. 



H. monórchis -) R. Br. H e r m i n i u m (fig. 534). 



Bij deze plant is er in den bloeitijd slechts een kleine, rondachtige knol. 

 Dit is de oudere. Werkelijk zijn er echter in de 

 oksels van meest 2 der lagere scheedebladen aan 

 den stengelvoet (evenals bij Orchis in een der 

 scheedebladen) knollen ontstaan, die echter na 

 het scheedeblad te hebben doorboord, aan een 

 langen steel in den grond worden geschoven. Daar 

 echter de knollen aan den top dier stelen zich 

 eerst na den bloei ontwikkelen, hield men die 

 stelen voor vleezige wortelvezels en beschreef vroe- 

 ger de plant als slechts een knol te hebben. Later 

 heeft zij er echter meest 3, een ongesteelde gerim- 

 pelde en 2 gladde, gevulde, gesteelde. De plant 

 is bijna onbehaard, lichtgroen. De stengel is 

 rechtopstaand, rolrond, licht gestreept en draagt 

 aan den voet aanliggende scheeden. Bladen zijn er meest 2, deze staan 

 aan den stengelvoet bijeen en zijn uit een wigvormigen voet eirond of eirond- 



Herminium monórchis 

 Fig. 534. 



1) Verkleinwoord van het Grieksche hermis: zuil, omdat de bloemstengel onbebladerd is 

 en daarop een slechts weinig breedere aar rust. -') monórchis = eenknollig. 



