588 



ORCHIDACEAE. — 



FAMILIE 19. 



verbreed, onduidelijk 3-Iobbig. De lip is naar voren gericht, klein, omstreeks even lang 

 als de helm, 3-lobbig met gaafrandige lobben, de zijlobben zijn kort, tandachtig tot lijn- 



lancetvormig verlengd, de middenlob is tongvormig 

 vrij spits , meest dubbel zoo breed en meest ook langer 

 dan de zijlobben. De spoor is rolrond, naar boven 

 iets verdikt, kort, i/^ a V':i niaal zoo lang als het vrucht- 

 beginsel, naar beneden gericht. Het vruchtbeginsei is 

 bijna driekantig, meest spilvormig. Het zuiltje is kort. 

 %. 10-35 cM. Juni— Augustus. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen zijn eenigs- 

 zins welriekend. De nauwe ingang der spoor wijst er 

 op, dat vlinders de bloemen bezoeken en de witte kleur 

 wijst op nachtvlinders. De kortheid der spoor zegt ons, 

 dat het de kleinere soorten zullen zijn, die als bestui- 

 vers zullen optreden. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt 

 in Midden- en Noord-Europa, in weiden voor of in 

 grazige plaatsen in heidestreken. Zij is bij onsinZuid- 

 Limburg gevonden. 



,^^ 



Gymnadenia albida 

 Fig. 536. 



6. conopéa ') R- Br. G r o O t e muggen- 

 orchis (fig. 537). 



Deze onbehaarde plant heeft vrij dikke, plat- 

 gedrukte 2-lobbige knollen en die lobben zijn 

 3-4-deelig, ook zijn er vrij dikke, korte bij wortels. 

 De stengel is vrij slank, rechtopstaand, soms 



iets kantig, licht geelgroen, aan den voet voorzien 



van 2 vliezige, bruine, nauw aanliggende schubben. 



De bladen zijn lijnvormig, de onderste 3-5 staan dicht 



bijeen, zij zijn blauwgroen, met scheedeachtigen 



voet, aan den top iets samengetrokken, vanboven 



gootvormig, van onderen gekield, de onderste zijn 



stomp, de bovenste bijna schutbladachtig. 



De aar is meest veelbloemig, vrij ijl. De schut- 

 bladen zijn eirond-lancetvormig, lang toegespitst, 



groen, aan de ran- 

 den meest iets vio- 

 let, zij zijn 3-nervig, 

 ongeveer even lang 

 alsde bloemen. De 

 laatste (fig. 537, 



538) zijn purperlila, zelden wit, vrij klein, 

 iets knikkend, zij rieken zwak, doch niet 

 aangenaam. De bovenste bloemdekbladen 

 zijn vrij, de zijdelingsche buitenste zijn 

 eirond, stomp, zelden spits, de zijdeling- 

 sche binnenste zijn breeder en iets kor- 

 ter, zij neigen samen tot een helm met 

 het middelste buitenste, terwijl de zijde- 

 lingsche buitenste afstaan. De lip is uit 

 een wigvormigen voet verbreed, meest meer 



breed dan lang, iets langer dan de overige bloemdekbladen, 3-lobbig, met 



meest eironde, stompe, vaak fijn gekartelde, meest vrij wel even groote 



Gymnadenia conopea 

 Fig. 537. 



Gymnadenia conopea 

 Fig. 538. 

 1 Blnem van onderen gezien p,p s,s 

 bloemdekbladen , ov vruchtbeginsei , sp 

 spoor. 2 Bevruchtingsorganen , van voren 

 gezien, aa helmknop, a'a rudimentaire 

 meeldraad, st stempelvlakten , kl hecht- 

 kliertjes, n toegang tot de spoor. 



1) conopea = steekmugachtig. 



