FAMILIE 19. 



— ORCHIDACEAE. — 



605 



Listera ovata 

 Fig. 562. 



Volksnamen. In West-Friesland , Utrecht en op Walcheren heet de plant 

 tweeblad, in West-Friesland ook keverorchis. 



L. ovata 'j R. Br. Keverorchis {ï\g. 562). 



Deze plant is van boven behaard en bleekgroen. Zij heeft een diep in 

 den grond liggenden , meest horizontaal kruipenden wortelstok. De stengel 

 is krachtig, rechtopstaand, onder het midden 

 met 2 dicht bij elkaar zittende bladen en daar- 

 onder is hij dunner. Hij draagt aan den voet eenige 

 aanliggende, spitse scheeden. De bladen zijn 

 groot, meest afstaand, zittend, eirond tot breed 

 eirond, met een spitsje, vrij dik, groen, kaal 

 met 5 of meer nerven , daarboven zitten eenige 

 schubbetjes zonder bloemen in hunne oksels. 

 De bloeiwijze is veelbloemig, smal, cylindrisch, 

 vrij dicht, vaak lang. De schutbladen zijn zeer 

 klein, eirond, toegespitst, groen. De bloemen 

 (fig. 562) zijn geelachtig groen , vrij klein, recht- 

 opstaand. De bloemdekbladen zijn lichtgroen, 

 uitgehold, aan den rand soms lila, de buitenste 

 zijn uit een wigvormigen voet eirond, stomp, 

 de zijdelingsche binnenste zijn nauwelijks korter, doch veel smaller. De 

 lip is uit een wigvormigen voet omgekeerd eirond, aan den voet van 2 zeer 

 kleine zijlobben voorzien, van voren diep 2-spletig met 2 tongvormige, 

 afgeknotte slippen, meest meer dan dubbel zoo lang als de andere bloemdek- 

 bladen, in den bloeitijd hangend, geelgroen, zelden groen, van den voet 

 tot de plaats, waar zij gedeeld is, in het midden met een groene, over- 

 langsche groeve. De stempelzuil is korter dan het bloemdek, boven gewelfd. 

 De vrucht is tolvormig tot half bolrond, gesteeld. 2].. 22-45 cM. Mei, Juni. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 in vrij vochtige bosschen voor. Zij is bij ons vrij algemeen , ook in voch- 

 tige duinvalleien. 



L cordata-} R. Br. Kleine keverorchis (fig. 563). 



Deze plant is weinig behaard en in alle deelen kleiner en teerder dan de vorige. Zij 

 heeft een dunnen, slanken, kruipenden wortelstok en een dunnen, 

 slappen, rechtopstaanden stengel, die boven kantig is, gestreept, 

 lichtgroen, vaak roodachtig aangeloopen. Hij draagt omstreeks 

 in het midden 2 vrij kleine, zittende, driehoekige bladen en aan 

 den voet 1 of 2 aanliggende, lichtbruine scheeden. De bladen 

 zijn uit den bijna hartvormigen voet wigvormig versmald, van 

 een spitsje voorzien, aan den rand vaak gegolfd, met zeer fijne, 

 niet uitstekende nerven (de middennerf steekt wel uit). Zij zijn 

 van boven groen, glanzend, van onderen blauwachtig groen. 



De bloeiwijze is vrij ijl, meest 6-12-bloemig. De schutbladen 

 zijn eirond, bijna driehoekig, spits, korter dan de stelen, groen, 

 onduidelijk eennervig. De bloemen (fig. 563) zijn klein, groen- 

 achtig. De bloemdekbladen zijn langwerpig, stomp, iets afstaand, 

 zij blijven lang op de vrucht staan. De buitenste zijn groen , de 

 zijdelingsche binnenste van binnen violetpurper, van buiten 

 groen, bijna even lang als de buitenste. De lip is langwerpig, 

 aan den voet aan weerszijden met een lancetvormigen zijland, 

 violetpurper, naar voren diep 2-spletig met lijnvormige slippen, 

 vaak met een klein tusschentandje. 



Listera cordata 

 Fig. 563. 



1) ovata = eivormig. 



-) cordata = hartvormig. 



