610 



ORCHIDACEAE. — 



FAMILIE 19. 



Malaxis paludosa 



Fig. 570. 



voet met 3 (2) scheedevormende en 2 (of 3) gewone, eironde tot lang- 

 werpige, stompe, iets dikke, 3-7-nervige, geelgroene bladen, waarvan het 

 bovenste vaak wal spits is. Tusschen deze bladen zitten 

 duidelijk zichtbare stengelleden. Ook hier vindt men, 

 evenals bij Sturmia, in den grond 2, echter kleinere, 

 eironde knollen boven elkaar, die ook nog van die van 

 Sturmia verschillen, doordat zij door een steel van wel 

 I cM lengte zijn gescheiden (die steel is het stengellid 

 er tusschen). De onderste dezer knollen eindigt schijn- 

 baar in een penwortel, die echter de rest is van den 

 steel , waarmede hij het vorige jaar aan den vorigen knol 

 was verbonden. 



De bloemen (fig. 570) zijn iets afstaand, klein en staan 

 in een veelbloemigen, eerst dichten, smallen, langen tros 

 met kleine, uit een wigvormigen voet lancetvormige, 

 spitse schutbladen, die even lang zijn als de bloemstelen. 

 De bloemdekbladen zijn vrij, geelgroen, de buitenste zijn bijna driehoekig, 

 eennervig, langer dan de lip, de zijdelingsche binnenste zijn langwerpig, 

 smaller en korter met omgebogen top. 

 De 2 zijdelingsche buitenste zijn naar 

 boven gekeerd, het middelste naar onde- 

 ren, de 2 zijdelingsche binnenste wijken 

 ter zijde uit. De lip is naar boven ge- 

 keerd als gevolg van een volledige cirkel- 

 draaiing van het vruchtbeginsel, zij is 

 langwerpig of iets vioolvormig, spits, 

 3-nervig, ongedeeld, stijver dan de 

 andere bloemdekbladen, iets donkerder 

 en lepelvormig uitgehold. Zij vormt een 

 soort helm over de stempelzuil. De laatste 

 (fig. 571) is kort, recht,, loopt aan de 

 onderzijde naar boven in een lepelvormig 

 aanhangsel uit , waarbinnen de vrije 

 helmknop met 2 wasachtige stuifmeel- 

 klompjes zit. Onder die klompjes zit de 

 hechtklier, die bestaat uit een gespannen 

 vliesje, dat kliervocht afscheidt, waar- 

 mede de stuifmeelklompjes, die vrij 

 komen, als de wand van den helmknop 

 zich naar beneden, door ineenschrom- 

 pelen, terugtrekt (zij splijt niet), in aan- 

 raking komen. Tusschen die hechtklier 



en de bovenzijde van de stempelzuil zit D Hefzelfde in een volwassen bloem met den 

 ■* . , ,1 r ,, , verschrompelden helmknopende vnj liggende 



de spleetvormige stempelholte. Het stuifmeeikiompjes. 



vruchtbeginsel is tolvormig. 2\. 7-30 cM. , "st'èÏÏÏT'h^ettfdTn/eL'S'o^c^"^^^^^^ 



luli AU£?UStUS ^'''" '^^ bovenzijde der bloem staande bloem- 



•' ' ° ■ dekblad. 



De plant gelijkt veel op Sturmia, doch 

 zij is kleiner en teerder, ook gelijkt zij oppervlakkig op Herminium, doch 

 is er door den groenen knol van te onderscheiden. 



Biologische bijzonderheden. Soms ontstaan er aan den bladrand knoppen, 

 waaruit knolletjes ontstaan, die nieuwe planten vormen. 



Malaxis paludosa 

 Fig. 571. 

 A Bloem van ter zijde gezien, B Stempel- 

 zuil van voren gezien, om het snaveltje en 

 den zakachtigen stempel te doen zien, C De 

 stempelzuil uit een knop, van achteren gezien, 

 waar de helmknop met de ingesloten peer- 

 vormige stuifmeelklompjes zichtbaar zijn. 



