FAMILIE 21. — ALISMACEAE. — 617 



medegevoerd , blijven eerst een tijdlang op de wateroppervlakte drijven en 

 worden zoo nog verder vervoerd en zinken dan. 



Ongeslachtelijke voortplanting heeft plaats door de uitloopers van den 

 wortelstok, die slechts zeer los met dezen samenhangen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt aan allerlei wa- 

 teren in Midden- en Zuid Europa voor. Zij is bij ons algemeen. 



Volksnamen. De naam zwanenbloem wordt op vele plaatsen gebruikt, 

 in Friesland spreekt men van donderbloem, op Terschelling van kaaibloem, 

 in beide streken van stoeltjebloem , in Groningen van bullepezen, in Salland 

 van zwanenbrood, daar en in Twente en Zuid-Holland van koffieboonen , 

 aan den Zoom der Veluwe en in de Graafschap Zutphen van lischbloem, 

 aan den Veluwezoom ook van waterlisch, in de Betuwe en Zuid-Holland 

 van kloek met kuikentjes, in West-Friesland van ooievaarsbloem en op 

 Voorne en Beierland en in de Hoeksche waard van bloembies en kikkerbloem. 



2. Alïsma ') L. Water weegbree. 



Bloemen tweeslachtig. Kelkbladen 3, groen, beneden samenhangend, 

 blijvend. Kroonbladen 3, afvallend, langer dan de kelkbladen , witoflicht- 

 rose, vrij. Meeldraden 6, in paren tegenover de kroonbladen. Stampers 

 klein, 6, 8, 12 of meer, afgerond of nauwelijks spits toeloopend aan den 

 top, in een krans of bolvormig hoofdje staand. Vruchten eenzadig, niet 

 openspringend. 



Bloemen in kransen of schermen, zelden alleenstaand of okselstandig. 

 Luchtbladen langgesteeld. Overblijvende planten. 



Biologische bijzonderheid. De vruchten hebben een met lucht gevuld 

 schorsparenchym , waardoor zij op het water drijven en door dit of door 

 watervogels verspreid kunnen worden. 



Verspreiding. Terwijl Alisma natans een echte waterplant is met meest 

 ondergedoken, soms ook drijvende bladen, zijn de 2 andere soorten meest 

 moerasplanten, die echter soms behalve de boven water uitstekende, ook 

 ondergedoken bladen hebben. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Alisma. 



A. Bloemen vrij groot, 10-15 mM breed, okselstandig of in 1-3 schermen boven elkaar 

 staand. Vruchten gekroond door de blijvende stijlen. Bladen 3-nervig. 



fl. Bloemen in een eindelingsch scherm of in 2-3 uiteenstaande kransen. Vruchten 

 nauwelijks samengedrukt met 5 uitstekende ribben, in verscheiden rijen staand, in 

 een bolvormig hoofdje op een gewelfden bloembodem. Bladen alle wortelstandig, 

 lancet-lijnvormig, toegespitst A. ranancnloides biz. 617. 



b. Bloemen okselstandig, alleenstaand of in paren, de eindelingsche 3-5 in een krans. 

 Vruchten met vele strepen, in een krans staand, op een bijna vlakken bloembodem. 

 Stengelbladen drijvend, eirond of elliptisch, stomp A. natans bIz. 618. 



B. Bloemen kleiner, 5-7 mM breed, gewoonlijk in wijd uiteenstaande kransen, die samen 

 een vertakte, pyramidale pluim vormen. Vruchten sterk samengedrukt, vele, met 1-2 

 groeven op den rug. Stijlen afvallend. Bladen 5-7-nervig, ovaal-lancetvormig of lijn- 

 lancetvormig A. Plantago blz. 619. 



A. ranunculoides -; L (Echinodórus ■^) ranunculoides Engelm.). Kleine 

 water weegbree (fig. 579). 

 Deze soort heeft een korten, dunnen wortelstok. De stengel (soms zijn 



1) van het Keltische alis: water, dus waterplant. -) ranunculoides = ranonkelachtig. 

 3) van het Grieksche echinos: egel en doros: zak, om de bij verschillende Amerikaansche 

 soorten langgesnavelde stijf afstaande vruchtjes. 



