618 



ALISMACEAE. 



FAMILIE 21. 



AUsma ranunculoides 

 Fig. 579. 



er 2 of 3) is onbebladerd , rechtopstaand. De bladen zijn alle rechtopstaand, 

 meest lang gesteeld, lancet-, zelden lijnvormig, zij hebben, behalve de 

 middennerf, nog aan weerszijden een zijnerf in de nabijheid van den rand. 



Zijn er ondergedoken bladen, dan zijn deze 

 bandvormig. 



De bloeiwijze bestaat meest slechts uit een 

 scherm, dat uit eenige schroeven is samenge- 

 steld, zelden staan daaronder nog eenige tot 

 een krans verbonden schroeven. De schutblaadjes 

 zijn vliezig of, zoo de bloeiwijze ligt, hier en 

 daar klein bladachtig. De bloemen (fig. 579) 

 bestaan uit rondachtige kelkbladen, kroonbladen 

 die tot 6 mM lang, wit of roodachtig zijn met 

 gelen nagel, zij zijn afgerond, iets getand, 4 a 

 5 maal zoo groot als de kelkbladen. De vruchtjes 

 (fig. 579) zijn klein (1 mM lang), talrijk, zij 

 dragen de rest van den stijl aan hun top en zijn 

 daardoor toegespitst, ellipsoïdisch, 4 of 5-kantig en staan in verschillende 

 rijen in een bolvormig hoofdje op een gewelfden bloembodem. 4- 3 cM- 

 4 dM. Juli— September. 



De plant heeft een eigenaardigen, bijna wantsachtigen geur. 

 Als variëteiten moeten genoemd worden: 



/3. répens^) Aschers. Zijstengels liggend, in de knoopen wortelend met 



bladen, die op de wortelbladen gelijken en in hunne oksels bloemen dragen. 



y. zosterifólius-) Fr. (S. sparganifólium'^) Marss.). Bladen alle of bijna 



alle zwevend, vliezig, lijnvormig. Als de plant gaat bloeien, heeft zij 



meest eenige lancetvormige bladen. 



Biologische bijzonderheden. In de bloemen wordt slechts weinig honig 

 afgescheiden , zij worden weinig door insecten bezocht. Spontane zelfbe- 

 stuiving is verzekerd, doordat de 6 korte meeldraden recht naar boven staan 

 met hunne helmknopjes boven de stempels. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt aan waterkanten, 

 op moerassige plaatsen, op nu en dan overstroomde plekken, ook in veen- 

 poelen in West- en Midden-Europa voor. De var. /3. komt meest in slib 

 voor, de var. y. in diepstroomend water en bloeit zelden De soort is bij 

 ons algemeen. De var. y. is van Hulst en Sloten (N.-H.) bekend. 



Volksnamen. Op Texel, in Noord-Overijsel, Gelderland en Zuid-Holland 

 heet de plant lepelblad, aan den Zoom der Veluwe klein lepelblad, in het 

 Land van Hulst hoedjesblaren. 



A. natans'i) L. (Elisma ■') natans Buchenau). Drijvende water wee g- 

 b r e e (fig. 580). 



Deze soort heeft een zeer dunnen wortelstok. De plant is onbehaard en 

 geheel ondergedoken of ten deele drijvend, met lange, draadvormige, be- 

 bladerde stengels, met bloemen in de knoopen. De wortelbladen zijn meest 

 lijnvormig, zittend, Zwevend of eenige dragen een langgesteelde, langwerpig- 

 elliptische of ovale bladschijf en drijven. De stengelbladen drijven, zijn 

 klein (1-3 cM), langgesteeld, eirond of elliptisch, stomp, 3-nervig. 



1) repens = kruipend. -) zosterifólius = zeegrasbladig. ■') sparganifolium = egels- 

 kopbladig. ^) natans = zwemmend. &) van elos: moeras. 



