622 — ALISMACEAE. — FAMILIE 21. 



vrij, samengedrukt , scheef omgekeerd eirond, eenzadig, niet openspringend, 

 gevleugeld, door den blijvenden stijl gesnaveld, circa 3 niM lang en 2 mM 

 breed. 4- 3-9 dM, in dieper water nog langer. Juni— Augustus. 



Biologische bijzonderheden. De planten verschillen zeer sterk al naar zij 

 zich in diep of ondiep water ontwikkelen, in het eerste geval vormen 

 zich alleen grasachtige, zwevende bladen of eigenlijk alleen bladstelen (de 

 bladschijven blijven weg). Deze zijn wel tot 7 dM lang en 1-2 cM breed. 

 Zij zijn bleekgroen. Deze planten bloeien zelden. Is het water minder diep 

 dan drijven de bovenste bladen meest met een ovale bladschijf en ontstaan 

 ook al enkele pijlvormige bladen, die soms boven water uitsteken. In ondiep 

 water zijn meest alle bladen pijlvormige luchtbladen. 



Wat de bloemen betreft, deze bevatten waarschijnlijk geen honig. De 

 vrouwelijke openen zich eerder dan de mannelijke. 



De vruchten zijn glanzend, worden, zoo zij met water overgoten worden, 

 niet nat en daar zij bovendien in hun schorsparenchym lucht bevattende 

 holten hebben, blijven zij een tijdlang drijven, tot die lucht is ontsnapt. 

 In dien tijd, voor zij zinken, worden zij door waterstroomingen verspreid. 

 Merkwaardig is vooral de wijze van ongeslachtelijke 

 voortplanting door de winterknollen (fig. 584). Uit den 

 knoopigen, in het slib verscholen stam, komen n.1. uit 

 de oksels der onderste bladen in den herfst uitloopers, 

 die zich soms door de bladscheeden heenboren. Deze 

 zijn langer of korter, rond, wit, voorzien van eenige 

 langgerekte, spitse scheedebladen en aan het einde ver- 

 dikt tot een eikelvormigen knol. Deze is omhuld door 

 een schub met een stijve spits, die de rol speelt van 

 Winterknol van aardboor, om den weg voor den uitlooper in den bodem 

 sagittaria s^agittifoiia ^^ piakcn. Dc knol zclf is langwcrpig-cirond . omgeven 

 oinpiantingspiaatsvan door 3 vliezigc schecdcn , waarvau de buitenste, straks 

 het scheedeblad c, b in- ggpoemd , spocdig vcrrot en de 2 andere van de opper- 



plantingsplaats van het &>-'"-"-'""-• i ^(^v^v,v..^ ^^f^ 



scheedeblad d, dat den vlakte vau den knol Ontspringen. Hij draagt een groen- 



eindknop omsluit. ... ... . ,. i- i j o j-i i- 



achtigen kleinen eindknop, die ook door 3 dikvliezige 

 scheeden is omgeven en verder uit verschillende dicht om elkaar liggende 

 bladen bestaat. Deze knol zwelt op tot de grootte van een hazelnoot, 

 blijft des winters in het slib over, terwijl de moederplant en de uitlooper, 

 die hem vormde, afsterven. In het voorjaar verlengt zich de knop tot een 

 steelvormig deel, dat zich naar boven buigt en zoo den knop zelf aan de 

 oppervlakte van het slib brengt. Dan begint zich deze te ontwikkelen, 

 vormt bladen en wortelvezels ten koste van het voedsel in den knol aan- 

 wezig en zoo ontstaat een nieuwe plant. Is deze in niet te diep water, 

 dan ontwikkelen zich de 3 beschreven bladvormen na elkaar. 



De knollen worden (bij ons niet) wel gegeten. 



Ook gedurende den zomer vormen zich wel uit de oksels der onderste 

 bladen van het wortelroset uitloopers, doch deze vormen dan aan den top 

 dadelijk nieuwe bladrosetten, die nieuwe planten worden. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in allerlei wateren 

 in geheel Europa voor en is bij ons algemeen. 



Volksnamen. De naam pijlkruid is het meest algemeen. In Groningen 

 heet de plant adderkruid, daar, maar ook in Friesland en Noord-Limburg 

 snoekeblad , in Friesland en op Voorne en Beierland haasooren , in Oost-Drente 

 slangentong, in Noord-Overijsel tongen, in Zuid-Holland ezelsooren en ploegen. 



