FAMILIE 82. 



— ERICACEAE. — 



Pirola rotundifolia 

 Fig. 4. 

 / Meeldraden en stamper in het 

 begin van den bloei. 



2 Dezelfde deelen later in den 

 bloeitijd. 



doordat de 5 kleppen aan den top en aan den voet verbonden blijven , zij 

 dragen in hei midden hei tusschenschot. De zaden zijn talrijk, klein, 

 bolrond, netachtig. 2|. 1,5-3 dM. Juni, Juli. 



Biologische bijzonderheden. De witte, open, klokvormige bloemen zijn 

 eerst voor kruis-, later voor zelfbestuiving ingericht. Zij bevatten geen 

 honig, rieken iets en zijn homogaam. Eerst is 

 de top van den stijl bijna recht naar beneden 

 gericht of geheel bovenaan zwak naar boven 

 gekromd, zoodat het neervallende stuifmeel wel 

 8 mM van den stempel blijft (fig. 4, /). Nu 

 kunnen dus insecten kruisbestuiving bewerken. 

 Later buigt zich de stijltop naar boven , zoodat 

 de stempel recht onder de helmknopjes komt te 

 liggen (fig. 4, 2) en kan dus spontane zelfbe- 

 stuiving plaats hebben. 



Daar er in de bloemen weinig insecten komen, zijn zij meestal op de 

 zelfbestuiving aangewezen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. Deze soort komt in geheel 

 Europa op vochtige plaatsen in bosschen en op begroeiden zandgrond voor. 

 Bij ons is zij vrij algemeen, het meest op diluvialen zandgrond en in duin- 

 pannen, soms ook op loss. 



P. média 1 ) Sw. Middelst. wintergroen (fig. 5). 



Deze plant heeft in den bodem een horizontalen, met enkele schubben bezetten wortel- 

 stok en daaruit komt een wortelroset van bladen en een rechtopstaande, boven vaak rood- 

 achtige bloemstengel. 



De bladen zijn groot, rondachtig, zeldzamer ovaal, met onduidelijke spits, zwak gekarteld, 

 even lang als of korter dan de iets gevleugelde steel. 



De bloemen zijn vrij groot, witachtig rosé en staan ineen 

 lossen veelbloemigen, naar alle zijden gekeerden tros. De 

 kelkslippen zijn eirond-driehoekig, spits, aan den top terug- 

 gekromd. De bloemkroon is klok-kogelvormig, open, 2 maal 

 zoo lang als de kelk, de kroonbladen zijn samenneigend. 

 De meeldraden neigen ook samen, zij hellen niet naar eene 

 zijde over en de helmknopjes zijn in de bloemkroon opge- 

 sloten. De stijl is nauwelijks gebogen (fig. 5), steekt uit de 

 bloemkroon, is ten slotte langer dan het vruchtbeginsel, aan 

 den top ringvormig tot een kraag verdikt en draagt rechtop- 

 staande, stervormige stempels, die smaller zijn dan de stijl- 

 kraag. De doosvrucht is hangend. 2j.. 1,5-3 dM. Juni, Juli. 



Deze soort is omstreeks even hoog als P. rotundifolia, 

 heeft ook even groote, cirkelronde of rond-eironde bladen, 

 die aan den rand, waar de bladnerven eindigen, een kliertje 

 bezitten. De bloemtros is echter armer aan bloemen en de 

 bloemen staan in grootte in tusschen die van P. minor en 

 P. rotundifolia, doch staan even los als bij de laatste. Van P. rotundifolia is de plant te 

 onderscheiden door de iets gevleugelde bladstelen, door de samenneigende kroonbladen en 

 den rechten stijl, van P. minor door de lossere bloeiwijze, de open en bijna dubbel zoo 

 groote bloemkroon en den reeds dadelijk uitstekenden, rechten stijl. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in bosschen in Midden- en 

 Noord-Europa voor, doch meer in het Oostelijk deel. Zij wordt opgegeven als bij ons te 

 zijn gevonden in de Geldersche dennenbosschen, doch die opgave is waarschijnlijk onjuist. 



P. minor-) L. Klein wintergroen (fig. 6). 



Uit den kruipenden wortelstok, die eenige schubben draagt, komt een 



Pirola media 

 Fig. 5. 



J ) media = middelste. 



2) minor = klein. 



