8 



— ERICACEAE. 



FAMILIE 82 



Pirola minor 

 Fig. 6. 



wortelroset van bladen en de rechtopstaande, ongelijk driezijdige stengel, 

 die in het bovenste deel iets roodachtig is. De bladen zijn vrij groot, 

 rondachtig of ovaal, vaak met een stompen top, vlak gekarteld, korter dan 



de steel, onbehaard en minder stijf dan bij de 

 andere soorten. 



De bloemen zijn klein en staan in een dichten, 

 niet eenzijdigen , tamelijk rijkbloemigen tros, aaa 

 steeltjes, die omstreeks evenlang zijn als de 

 bloemen, doch iets korter dan de lijn-lancet- 

 vormige, groene schutbladen, die aan den voet 

 dier steeltjes staan. De kelkslippen zijn breed 

 ovaal-driehoekig, spits, aan den top opgericht, 

 roodachtig. De bloemkroon is lichtrose of wit, 

 klokvormig-bolrond, 3 maal zoolang als de kelk, 

 met samenneigende kroonbladen. De meeldraden 

 zijn samenneigend, korter dan de bloemkroon 

 en hebben 2-hokkige helmknopjes, die boven 2 

 korte, rechte hoorntjes dragen. De stijl is recht, 

 rechtopstaand, steekt niet buiten de bloemkroon uit, is korter dan het 

 vruchtbeginsel en aan den top niet tot een kraag verdikt. De stempels zijn 

 stervormig uitgespreid, breeder dan de stijl. De doosvrucht is hangend, 

 5-hokkig, 5-kleppig (fig. 6). De zaden zijn klein, talrijk, bolrond, net- 

 aderig. 2J.. 7-22 cM. Juni, Juli, vroeger dan P. rotundifolia. 



De plant gelijkt veel op P. media, doch is veel kleiner en de bloemen 

 zijn meest wat rosé. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen bevatten geen honig en zijn homo- 

 gaam. De 5 stempellobben scheiden veel kleverige vloeistof af, die waar- 

 schijnlijk door de bezoekers afgelikt wordt en daarna zoeken zij stuifmeel 

 en bewerken daarbij kruising. Bij uitblijvend insectenbezoek valt het stuif- 

 meel op de uitstaande stempels en heeft zoo spontane zelfbestuiving plaats. 

 Bezoekers zijn ook hier weer weinig waargenomen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in bijna geheel 

 Europa in bosschen voor. Zij is bij ons vrij algemeen , 

 vooral op diluvialen zandgrond, verder, niet veel, 

 in de duinen en op lössgrond op een paar plaatsen. 



P. uniflóra') L. Eenbloem -wintergroen (fig. 7). 

 De kruipende wortelstok dezer plant is 2-5 cM lang en. 

 met 1-3 lancetvormige schubben bezet. Daaruit komt een 

 bloemstengel en een roset van bladen voor het volgende jaar. 

 De bladen zijn voor het meerendeel wortelstandig, rondachtig 

 of rondachtig-spatelvormig, gekarteld-gezaagd, even lang als 

 de steel, iets lederachtig. 



Aan den top van den stengel zit slechts eene groote bloem, 

 die grooter is dan bij een der andere soorten. Deze is wit. 

 uitgespreid, riekt naar citroen en lijkt oppervlakkig gezien 

 wel wat op de bloem van Parnassia. De kelkslippen zijn 

 gewimperd. de kroonbladen sterk uitgespreid, vlak, 3 maal 

 zoo lang als de kelk. De meeldraden zijn niet samenneigend. 

 de helmdraden aan den voet naar buiten gekromd, driekantig, niet verbreed, de helm- 

 knopjes dragen 2 uitstekende hoorntjes. De stijl is langer dan de bloemkroon met 5 groote, 

 uitgespreide stempels (fig. 7). De doosvrucht staat rechtop. 2|.. 5-10 cM. Mei, Juni. 



Pirola uniflóra 

 Fig. 7. 



') uniflóra = eenbloemig. 



