FAMILIE 82. 



— ERICACI.AI . 



'I 



Bij hel bewaren dei planl In hel herbarium wordt hei papier, vooral door den stengel, 

 rozerood gekleurd. 



Biologische bijzonderheden. De knoppen, die op het punl staan om open te gaan of die- 

 pas zijn opengegaan, zitten aan half cirkelvormig gebogen stelen, dus knikkend, met de 

 opening naai beneden (flg. 8, 1). De stijl staat recht naar beneden. De lielmdraden zijn 

 S-vormig gekromd . zoodat 



de gaten der hokjes naar 

 boven staan en het stuif- 

 meel er niet uit kan. In- 

 secten, die van onderen 

 komen, strijken eerst langs 

 de stempels en brengen 

 dan de helmknopjes, door 

 er tegen te stooten , tot 

 omvallen en worden dan 

 bestrooid met stuifmeel, 

 zoodat er op die wijze 

 kruisbestuiving plaats heeft 

 (flg. 8. 2). Tijdens den bloeitijd wordt de boogvormige kromming van den bloemsteel 

 kleiner, zoodat de bloem nu schuin naar beneden gekeerd is (flg. 8, 3). De stijl komt nu 

 ook schuin te staan en daardoor onder de helmknopjes, zoodat deze er hun stuifmeel op 

 kunnen strooien en zoodoende zelfbestuiving kan plaats hebben. 

 De zaden wegen slechts 0,G00004 G. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt vooral in Midden- en Noord- 

 Europa in vochtige bosschen voor. Reeds Boerhave vermeldt deze plant als in ons land 

 voorkomende, zij was echter vroeger alleen vermeld als in 1849 gevonden te zijn bij Ap- 

 pelscha en het was nog niet eens zeker of de daar gevonden plant wel P. uniflora is. Nu 

 is zij echter bij Denekamp gevonden. 



Pirola uniflora 



Fig. 8. 



ƒ doorsnede door een knop, die op het punt staat open te «aan, 



2 bloem in het begin van den bloei in doorsnede, 3 bloem 



tegen het einde van den bloei, in doorsnede. 



2. Ramischia ' ) Opiz. 



R. secünda-; Grcke. (Pirola secünda L.). Ramischia (fig. 9). 



Deze plant heeft een liggenden of kruipenden wortelstok, die vrij kort is. Daaruit komt 

 een al of niet vertakte, tweekantige, gladde, bruine stengel, die beneden met groene, ovale, 

 spitse, zittende, onbehaarde, circa 2-3 mM lange schubbetjes bezet is en hoogerop gewone 

 bladen draagt, terwijl hij bovenaan roodachtig is en van af- 

 stand tot afstand met verspreide schubbetjes bezet is, die 

 wel wat op de onderste gelijken. De bladen zijn eirond- 

 lancetvormig, onbehaard, fijn gekarteld-gezaagd, meest spits, 

 langer dan de steel. 



De bloemen zijn klein en staan in een eenzijdigen , dichten, 

 veelbloemigen, eerst knikkenden, later rechtopstaanden tros. 

 De kelkslippen zijn driehoekig, spits, getand. De bloemkroon 

 is klokvormig, licht geel-groenachtig. De kroonbladen zijn 

 samenneigend, 4-5 maal zoo lang als de kelk. De meeldraden 

 hebben lijn-priemvormige helmdraden, die van den voet af 

 opstijgen en helmknoppen , die uit de bloemkroon steken en 

 aan den top met poriën openspringen. Aan den voet zitten 

 om het vruchtbeginsel 10 kleine honigkliertjes. De stijl is 

 langer dan de bloemkroon, in de bloem iets naar boven ge- 

 bogen, zonder kraag aan den top. De stempels zijn ster- 

 vormig uitgespreid, 5 in getal, dubbel zoo breed als de stijl 

 (fig. 9). De doosvrucht is hangend, de randen der kleppen zijn 



door een viltvverk van vezels onderling verbonden. ^.. 7-20 cM. Juni, Juli, tegelijk met 

 P. minor. 



Door de meestal spitse bladen en de helderder groene kleur is deze plant gemakkelijk 

 van de Pirolasoorten te onderscheiden. Zij gelijkt het meest op P. minor, maar is er ook 

 o.a. van te onderscheiden door de veel smallere stempels en door de afwezigheid van de 

 buisvormige verlengsels aan de helmknopjes. 



Ramischia secünda 

 Fig. 9. 



') naar prof. F. A. Ramisch, te Praag. 



-) secünda = naar eene zijde gekeerd. 



