14 



— ERICACEAE. 



FAMILIE 82. 



Fig. 13. 



Bloem van Vaccinium 

 Myrtillus. 



dus door den kop van den bezoeker eerder aangeraakt dan de in de bol- 

 vormige bloemkroon verborgen meeldraden, die om den stijl liggen (fig. 13). 

 De hokjes openen zich aan den top en hebben ieder een 

 lang uitsteeksel, dat tegen den wand van de bloemkroon 

 aankomt. Een bij, die de slurf naar binnen steekt, stoot 

 tegen een dier uitsteeksels, waardoor het droge, poeder- 

 vormige stuifmeel op haar kop valt. Blijft insectenbezoek 

 uit, dan valt ten slotte van zelf stuifmeel op denstempel- 

 rand, dus heeft dan spontane zelfbestuiving plaats. 

 De vruchten zijn, evenals die van V. uliginosum, zwart 

 of blauwzwart. Als zij rijp zijn, is het loof vaak al wat geelrood getint en 

 de kleur valt dan goed op, terwijl bij V. Vitis idaea het loof dan nog groen 

 is, doch daar zijn de bessen dan ook rood van kleur. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in bosschen in 

 Midden- en Noord-Europa voor en is bij ons in de bosschen op het diluvium 

 en ook op lössgrond algemeen. 



Volksnamen. Het meest wordt boschbes gebruikt, ook vrij veel blauwe 

 boschbes, in Friesland spreekt men van blebberbeien, blekbessen, heidebei 

 en wilde palm, in het Oostelijk deel van Drente van bleeken en bleibers, 

 in Twente van euverbeeren en kroozen, in het Oostelijk deel van Gelderland 

 van bikbezen, bij Nijmegen van waldbeeren, in het Westelijk deel van Noord- 

 Brabant van klokkebeien, in het Oostelijk deel van palmbessen en stapele, 

 in Utrecht, op de Veluwe en in Zuid-Limburg van blauwbessen, in Noord- 

 Limburg van malbezen, mobelen enmolbei, in Zuid-Limburg van molberen, 

 (w)orbelen en walberen. 



v. uliginosum ') L. Rijsbes (fig. 14). 



Deze plant is een sterk vertakt heestertje met rechtopstaande, ronde, 

 grijsachtige, niet gevleugelde takken. Zij is kaal en dicht bebladerd. De 



bladen zijn elliptisch of omgekeerd eirond, stomp 

 of vrij vaak uitgerand, van boven donkerder 

 dofgroen , van onderen blauwgroen en netvormig. 

 geaderd, iets lederachtig, gaafrandig, vlak. 



De bloemen zitten meestal 1-2 bijeen, meest 

 aan den top van een kort takje, zij zijn over- 

 hangend. De kelkslippen zijn kort, afgerond, wit- 

 achtig of rood gezoomd. De bloemkroon is 

 eirond-kroesvormig, met korte en teruggeslagen 

 tanden, wit of rosé aangeloopen. De helmdraden 

 zijn kaal. De vrucht is bolrond (fig. 14), van 

 buiten als bij V. Myrtillus, doch van binnen 

 groenachtig-wit met kleurloos sap, zij is iets 

 grooter, door den kelk gekroond. De zaden zijn 

 f% 3-12 dM. Mei, Juni, soms, doch zelden, in den nazomer. 

 vormt in het veen tot vingerdikke, horizontale, zich ver uit- 

 houtige stokken, waaruit telkens weer jonge takken komen. 

 Dit is voor het leven der plant ook wel noodig, daar vele der oudere takken 

 na eenige, vooral na ongunstige jaren, afsterven. 



Vaccinium uliginosum 

 Fig. 14. 



mervormig. 



De plant 



spreidende, 



') uliginosum = moeras. 



