i-AMiui-: 83. 



PRIMULACEAE. 



29 



2. Centtfncülus '» Dill. 



c. minimus j l. Dwergbloem (fig. 31). 



De plant is kaal en heeft een vezeligen wortel , terwijl de stengel teer, 

 rechtopstaand, niet of uitgespreid vertakt is. De bladen staan bijna alle 

 verspreid, zijn rondachtig-eirond , zeer kort ge- 

 steeld, spits, gaafrandig, 



De bloemen zijn zeer klein, zeer kort gesteeld, 

 alleenstaand in de bladoksels. De kelkslippen 

 zijn 4 in getal, lijn-lancetvormig , toegespitst, 

 iets langer dan de vrucht. De bloemkroon is 

 roodachtig of wit, 1-2 mM in diameter, alleen 

 des middags open. Zij is korter dan de kelk, 

 met korte, bijna bolronde buis en 4, tweemaal 

 zoo lange, uitstaande, eironde, gave, spitse 

 slippen, die later verdrogen. Meeldraden zijn er 

 4, zij steken buiten de bloemkroon uit, zijn op 

 de keel ingeplant, zitten tegenover de kroon- 

 slippen en zijn kaal. De doosvrucht is bolrond, 

 korter dan de kelk en opent zich overdwars met 

 een dekseltje. Zij bevat vele, kleine zaden. O. 

 1-10 cM. juni — September. 



Deze soort wordt door hare kleinheid vaak over het hoofd gezien. Zij 

 gelijkt wel wat op Peplis en zonder vruchten ook op kleine exemplaren 

 van Herniaria en Illecebrum, de eerste en de laatste hebben echter tegen- 

 overstaande, stompe bladen. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen bestuiven zich in den regel 

 zelf, doordat ze bij eenigszins ongunstig weer gesloten blijven en dan in de 

 gesloten bloem het stuifmeel op den stempel komt. Bij gunstig weer openen 

 zij zich echter tegen 10 a 11 uur in den voormiddag om zich tusschen 4 en 

 5 uur des namiddags weer te sluiten. Dit herhalen zij ook den volgenden 

 dag. Zij worden dan bezocht door insecten, die komen, gelokt door den 

 zilverglans aan den voet der bloemkroon, die daar met zwak gewelfde, 

 groote, sappige opperhuidscellen is bekleed, welke door de insecten aange- 

 boord en uitgezogen kunnen worden. 



Als de bloem opengaat, is de stempel al geschikt om stuifmeel op te 

 nemen, doch de helmknopjes zijn nu nog gesloten en liggen dicht tegen 

 den stempel. Nu is kruisbestuiving mogelijk. In de tweede helft van den 

 bloeitijd zijn de helmknopjes open en bestuiven dadelijk den stempel. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt vooral in Midden- 

 Europa op vochtige, zandige plaatsen, het meest op afgeplagden grond 

 voor. Bij ons is zij alleen op diluvialen zandgrond, zeldzaam gevonden. 



Centunculus minimus 

 Fig. 31. 

 u deel van den stengel , ver- 

 groot, b bloem, c opengespron- 

 gen vrucht. 



3. Trientalis :; ) Rupp. 



T. europaéa 1 ) L. Zevenster (fig. 32). 



Deze plant is onbehaard en heeft een kruipenden, dunnen wortelstok en 



') Dit was oorspronkelijk de naam voor Polygonum Convolvulus en stamt af vancento: 

 lapwerk, om de slordige wijze van groeien dier klimplant. De naam is later op dit geslacht 

 overgebracht, omdat men het als een verwant van bovengenoemde plant beschouwde(V). 

 -) minimus = kleinste. :1 ) van het Latijnsche trientalis: een derde deel van een voet, 



omdat de bloemstelen > ,, van de hoogte der plant hebben. ') europaéa = Europeesch. 



