32 — PRIMULACEAE. — FAMILIE 83. 



vallen. Honig is er in de bloemen niet, maar het vruchtbeginsel is met 

 kleine wratjes bezet, wier saprijke cellen door de insecten worden uitge- 

 zogen of opgegeten. Blijft insectenbezoek uit, dan heeft er geitonogamie 

 (kruisbestuiving op dezelfde plant) plaats, doordat de meeldraden zich 

 strekken en zich zoo krommen , dat zij het stuifmeel op de stempels van 

 naburige bloemen overbrengen. 



De huidmondjes der bladen blijven ook open, zelfs als deze ondergedoken 

 zijn, omdat de opperhuidscellen, die er om heen liggen, als papillen ge- 

 welfd zijn en zoo een met lucht gevuld blijvend kokertje er boven vormen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Noord- en 

 Midden-Europa voor, aan waterkanten, in moerassen en veenplassen en 

 bijna niet op kleigrond. Bij ons is zij vrij algemeen. 



L. vulgaris ] ) L. Wederik (fig. 34). 



Deze plant heeft een kruipenden wortelstok met uitloopers. Daaruit komt 

 een krachtige, rechtopstaande, nauwelijks holle, al of niet vertakte, rond- 



achtig-vierkante, zacht behaarde stengel. Daar- 

 aan zitten de bladen tegenoverstaand, zeldzamer 

 in kransen van 3-4. Zij zijn langwerpig-eirond 

 tot langwerpig-lancetvormig, spits of toegespitst, 

 bijna zittend, zwart gepunt, van onderen bleek- 

 groen, zacht behaard. 



De bloemen vormen een, aan den voet be- 

 bladerde, pyramidale pluim, ledere bloem heeft 

 aan haar voet een schutblaadje. De bloem- 

 stelen staan rechtop en zijn even lang als of 

 weinig langer dan de bloemen. De kelkslippen 

 zijn lancetvormig, toegespitst, roodbruin gerand, 

 Lysimachia vuigaris gewimperd. De bloemkroon is goudgeel, van 



F,g - 34 - binnen met klierpuntjes en heeft 5 eironde 



slippen, die 2 a 3 maal zoo lang zijn als de kelkslippen (fig. 34), tamelijk 

 spits met kalen rand. Meeldraden zijn er 5, met tot de helft of ] 3 ver- 

 groeide helmdraden. De doosvrucht is bolrond (fig. 34), even lang als de 

 kelk en springt met 5 kleppen open. Zij bevat 6-hoekige, boven gewelfde 

 zaden. 2|. 6-12 dM. Juni, Juli. 



Biologische bijzonderheden. De plant is bekend in 3 biologische vormen. 



a. aprica' 1 ) Knuth. Kroonslippen circa 12 mM lang en 5 mM breed, 

 goudgeel, aan den voet rood, aan den top naar buiten geslagen. Helm- 

 draden naar het einde rood. Stijl boven de 2 langere meeldraden eenige 

 mM uitstekend. Plant van zonnige standplaatsen. Bij insectenbezoek is 

 bij dezen vorm kruisbestuiving verzekerd. 



b. iimbrósa-') Knuth. Kroonslippen 10 mM lang, 5 mM breed, licht- 

 geel, niet teruggeslagen, schuin naar boven staand. Helmdraden groengeel. 

 Stijl even lang als de beide langere meeldraden. Plant voor beschaduwde 

 plaatsen. Bij uitblijvend insectenbezoek is spontane zelfbestuiving onver- 

 mijdelijk. 



c. intermédia*) Knuth. Staat in bouw tusschen a en b in. 



De vorm a, de grootbloemige vorm, is geheel aangewezen op bestuiving 



') vuigaris = gewoon. -) aprica = zonnig. :; ) umbrosa = beschaduwd. 



') intermedia = middelste. 



