36 



PRIMULACEAE. 



FAMILIE 83. 



Fig. 38. 

 Schema van al de wijzen van 



bestuiving bij Primula. 



het midden der bloemkroonbuis ingeplant en bevinden zich de helmknopjes 

 op dezelfde hoogte als de stempel in de bloemen der andere soort, terwijl 

 hier de stijl langer is en reikt tot aan de keel, zoodat deze hier even hoog 

 staat als de helmknopjes in die der andere soort (fig. 38). De eerste heet 



de kortstijlige, de andere de langstijlige vorm. 



Ieder dezer soorten is met stuifmeel derzelfde 

 soort weinig vruchtbaar, doch komt het stuifmeel 

 van een lang- of kortstijligen vorm op den stempel 

 van een kort- of langstijligen , dan heeft er goede 

 vruchtvorming plaats. De genomen proeven hebben 

 verder geleerd, dat de zaden, die door kruising 

 van 2 langstijlige vormen waren ontstaan , lang- 

 stijlige vormen leveren, die welke door kruising 

 van 2 kortstijlige vormen zijn gevormd, ook weer 

 kortstijlige vormen voortbrachten, terwijl uit de 

 zaden, die door kruising van lang- op kortstijlige 

 vormen en omgekeerd, ontstonden, ook beide vormensoorten ontstaan. 



Zie over de grootte der stuifmeelkorrels en den stempelbouw, de biolo- 

 gische bijzonderheden bij de familie der Primulaceae. 



Volksnamen. Het aantal volksnamen voor de soorten van het geslacht 

 Primula in gebruik is legio. In de eerste plaats wordt sleutelbloem veel 

 gebruikt en verder primulaveris met allerlei verbasteringen b.v. plomlewier. 

 In Groningen noemt men ze tabaksbloemen, in het Oostelijk deel van Overijsel 

 en Gelderland vrouwenoogjes, in Twente ook hollanderkers en pinkster- 

 bloem, ook evenals op Texel Aprilbloempjes, in Friesland, de Graafschap 

 Zutphen en Utrecht paaschbloem, in Zuid-Holland paaschroosjes, in Salland 

 pannekoekenbloempjes, in Drente, Noord-Overijsel, in Salland en op de 

 Veluwe pannekoekjes, in het Oostelijk deel van Overijsel en van Gelderland 

 ook maartenbloem, in Utrecht en Zuid-Holland hofbloem, in de laatste 

 provincie (ook Aalsmeer) houtstoofjes en struifjes, in het Oostelijk deel van 

 Noord-Brabant mieketonneke, in het Land van Nijmegen en in Noord- 

 Limburg koekebloem, in Zuid-Limburg kerkesleutel, op Voorne en Beierland 

 teunisjes, in het westelijk deel van Noord-Brabant en in het Land van Hulst 

 eierkruid, in geheel Zeeland bakkruid. 



De volksnamen sleutelbloem en hemelsleutel staan in verband met de 

 volgende legende: Petrus vernam, dat men zijne sleutels had nagemaakt, 

 om daarmede een deurtje van den Hemel te openen. Daarvan schrok hij 

 zoo, dat zijn geheele sleutelbos aan zijn hand ontgleed, van ster tot ster 

 viel en eindelijk op onze aarde terecht kwam. Wel zond hij snel een 

 engel, om de sleutels op te rapen en ze hem terug te brengen, doch voor 

 dat de engel dit bevel kon uitvoeren , hadden de gouden sleutels den aard- 

 bodem reeds bereikt en zich daarin afgedrukt. Uit die indruksels bloeiden 

 de goudgele bloemen op, die wij nu sleutelbloemen noemen. 



Tabel tot het deter mineeren der soorten van liet geslacht Primula. 



A. Bloeiwijze een langgesteeld scherm. Bladen plotseling in een gevleugelden steel, onge- 

 veer even lang als de bladschijf, versmald. 



a. Bladen eirond tot langwerpig, van onderen evenals de scherm- en bloemstelen en 

 de kelken kort behaard. Haren der bloemstelen even lang als de middellijn van deze. 

 Kelk cylindrisch, met groene kanten. Kelktanden lancetvormig. Zoom der bloem- 

 kroon vlak P. elatior blz 37. 



