FAMILIE 85. 



— OLEACEAE. — 



47 



Fig. 5!. 



Bloem van Ligus- 

 trum vulgare. 



stempel staat aan den ingang der bloemkroonbuis , de 2 meeldraden steken 



er uit (fig. 51). De bloemen zijn homogaam. De stand der helmknopjes 



ten opzichte van den stempel is verschillend. Nu eens staan ze wijd uiteen, 



zoodat een bezoekend insect in den regel met de eene zijde 



van zijn slurf een helmknopje en met de andere den stempel 



aanraakt, dus kruisbestuiving bewerkt, dan weer neigen ze 



over den stempel , zoodat zoowel bij insectenbezoek als ook 



spontaan zelfbestuiving kan optreden. De insecten vinden in 



de bloemen honig, die door den wand van het vruchtbeginsel 



wordt afgescheiden. 



De vleezige vruchten worden door vogels gegeten en zoo 

 de zaden verspreid. Het schijnt, dat deze de groene versmaden, doch de 

 zwarte gaarne gebruiken. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De heester komt in geheel 

 Europa tot in Zuid-Noorwegen voor, in heggen en in kreupelhout. Bijons 

 is hij vrij algemeen in kreupelhout, vooral op zeeklei en het meest in 

 Zeeland en verder in de duinen. De heesters zijn ook veel aangeplant als 

 heggen en zoo verwilderd. 



Volksnamen. De naam liguster wordt het meest gebruikt, verder in 

 Groningen heeg, in de Graafschap Zutphen kattekruid, daar en ook op 

 Schouwen en Zuid-Beveland augustus, in den Achterhoek van Gelderland, 

 West-Friesland en op Walcheren heggesering, op Texel haagjes en op 

 Walcheren wilde sering. 



2. Fraxinus ') Trn. 



Boomen met gesteelde, meest oneven gevinde bladen. 



Bloemen klein, veeltelig (tweeslachtig, mannelijke en vrouwelijke op 

 denzelfden boom) of 2-huizig. Kelk 4-deelig, vaak ontbrekend. Bloemkroon 

 2- of 4-bladig of ontbrekend. Vrucht een eenzadige, eenhokkige vleugel- 

 vrucht. 



Biologische bijzonderheden. Bij de Fraxinus-soorten komen zoogen. om- 

 wallingsgallen op de bladnerven der bladen voor. welke veroorzaakt worden 

 door een galmug, Cecidomyia acrophila (fig. 52). De 

 galholte ontstaat , doordat het weefsel in de omgeving 

 der plaats, waar een eitje tegen de opperhuid is vast- 

 gekleefd, begint te woekeren , waardoor aan weerszijden 

 vleezige uitwassen ontstaan, die zich als een dak over 

 de zoo ontstaande groeve verheffen. Die uitwassen 

 vergroeien hier niet onderling en als de galmuggen die 

 holten verlaten hebben, schrompelt het weefsel ineen, 

 verdroogt en er ontstaat op die plaatsen een vrij wijde 

 spleet. 



Een ander soort gallen ontstaat door een galmijt, een 

 Phytoptus-soort. In dat geval vergroeien tal van dicht 

 biieenstaande bloemstelen tot koraalvormige of onregel- EL , i n ^Pp*° ! °?. c de 



J DiaQcn\«nr iaxi n us 



matige massa's, die meest met vergroende bloemen be- excelsior. 



Fig. 52. 



] 1 Bij Virgilius de naam voor F. Ornus, terwijl F. Ornus bij dezen dichter F. excelsior 

 schijnt te zijn. Misschien van phrassoo: omheinen, omdat als palen voor rasterwerk wel 

 esschenpalen gebruikt werden. 



