FAMILIE 86. — GENT1ANACEAE. — 53 



vruchtbeginsel. De stijl is draad vormig, blijvend en heeft een 2-Iobbigen 



stempel. De doosvrucht is eirond, samengedrukt, 1-hokkig, springt niet 

 open, doch scheurt meest wel onregelmatig. De zaden zijn samengedrukt, 

 gevleugeld, stekelig, l].. 9-15 dM. Juli— September. 



Door den vrij wel gelijken bladvorm wordt de plant nog al eens verward 

 met Hydrocharis. 



Biologische bijzonderheden, liet van onderen door anthocyaan violet 

 gekleurd zijn der bladschijven dient evenals bij andere waterplanten met 

 drijvende bladen om het licht, dat door het blad gaat, tegen te houden, 

 zoodat dit in warmte kan worden omgezet. Waarschijnlijk dient die ver- 

 warming om de verdamping te bevorderen. De damp kan uit groote lucht- 

 holten in het blad door de huidmondjes aan de bovenzijde ontsnappen. 

 Die huidmondjes raken, als de oppervlakte van het water, waarop de 

 bladen drijven, in beweging is, niet verstopt, omdat het water, dat er op 

 komt, niet uitvloeit, doch droppels blijft vormen, die er spoedig weer 

 afvloeien. 



Op een vochtigen bodem ontstaan ook landvormen, die in hun geheelen 

 bouw enz. overeenkomen met de landvormen van Nymphaea, Nuphar enz. 



De bloemen zijn als bij Menyanthes dimorph (zie Primula). De groote 

 bloemkroon bezit aan de grens tusschen kroonbuis en slippen een krans 

 van schuin naar boven gerichte, tot aan het vruchtbeginsel reikende, 

 franjeachtige aanhangsels, waardoor de ingang tot de kroonbuis afgesloten 

 wordt en dus de honig, die aan den voet der bloem op 5 plaatsen tusschen 

 de voeten der meeldraden wordt afgescheiden, tegen regen en onnutte 

 insecten beschut is. 



De bloemen blijven slechts eenige uren en alleen bij helderen zonneschijn 

 open. Bij het verwelken worden de kroonbladen gauw slap, het celsap 

 treedt uit het weefsel en bedekt de oppervlakte met een dunne laag vloei- 

 stof, waarop vooral vliegen azen, die het sap likken en zoo tegelijk 

 ook nog de kruisbestuiving bewerken. 



Limnanthemum is de eenige waterplant, waarbij de doosvrucht onder- 

 gedoken blijft. Deze is door den kelk omhuld en springt niet open, scheurt 

 soms onregelmatig, doch verrot verder en zoo komen de zaden vrij. Deze 

 verkeeren in denzelfden toestand als de vruchtjes van Sagittaria, blijven 

 drijven, doch daar ze met tot weerhaakjes omgebogen stekeltjes voorzien 

 zijn, blijven ze gemakkelijk aan het vederkleed van zwemvogels hangen en 

 worden door deze soms over groote afstanden verspreid. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 voor. Bij ons is zij vrij algemeen inslooten, grachten, kanalen, op allerlei 

 grond, vooral in Overijsel, Gelderland, Utrecht en Zuid-Holland. 



Volksnamen. In Friesland noemt men de plant baarzebladen en kleine 

 kannetjesbloem, daar en ook in Drente en Noord-Overijsel kleine gele 

 plompen. 



3. Chlöra 1 ) L Bitterling. 



Kelk 6-10-slippig. Bloemkroon stervormig met korte buis, met 6-10 

 slippen, die in den knop gedraaid zijn. Meeldraden 6-10, op de buis der 



') van het Grieksche chloros: groengeel, omdat de plant groen is met gele bloemen. 



