FAMILIE 86. 



— GENTIANACEAE. — 



59 



m.M lang, 6-10 ni.w breed), lilablauw, soms wltachtig of geel, klokvormig 

 mei gebaarde keel. De slippen zijn lancetvormig , spits. gaaf. De stempels zijn naar buiten 

 omgekruld. De doosvrucht Is meesl lang gesteeld <fiu. 67) 

 . 2,5 mM-4^ dM. Augustus October. 



Biologische bijzonderheden. De groeven, die men bij deze 

 plant aan den stengel aantreft, dienen voor liet geleiden van 

 het regenwater, dat op de bladen valt, naar beneden. 



Aan den wortel zijn zuigcellen waargenomen op plaatsen, 

 waar een rottend stukje hout of schors in den bodem ligt, 

 dus zou de plant een halve saprophyt zijn. 



De bloemen zijn dimorph, in den kortstijliyen vorm kan 

 daardoor zelfbestuivint; plaats hebben. Zij zijn proterogynisch. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in 

 droge weilanden, meest in heuvelachtige streken, vooral op 

 kalki;rond. in .Midden-Europa voor. Bij ons is zij alleen op 

 eenige plaatsen in Zuid-Limburg gevonden, ook bij Roermond. 



Gentiana germanica 

 Fig. 67. 



G. Amarèlla 1 ; L. Slanke gentiaan (tig. 68). 



Deze plant is v onbehaard, heeft een dunnen wortel 

 en een rechtopstaanden, dunnen, vierkanten, al of niet vertakten en zwak 

 bebladerden stengel. De bladen zijn tegenoverstaand, staan uitgespreid, zijn 

 uit breederen voet lancet- tot lijn-lancetvormig, 3-5-nervig, langpuntig (bij 

 G. germanica met een korte punt) , de wortelstandige staan in een roset. 



De bloemen zijn kleiner dan bij G. campestris, zij zijn gesteeld, oksel- en 

 eindstandig, weinig talrijk en vrij ver uiteenstaand. 

 De kelk is tot omstreeks - 3 gedeeld in 5 meest 

 vlakke, tamelijk gelijke, lijn-lancetvormige slippen, 

 die omstreeks evenlang zijn als de buis der bloem- 

 kroon. De bloemkroon is klokvormig, aan de keel 

 gebaard, roodachtig-lila (zij wordt bij het drogen 

 meer blauw), zelden geelachtig-wit, vrij klein (15- 

 18 mA\ lang, 4-5 mM breed). De buis der bloem- 

 kroon is korter dan bij G. germanica en eindigt in 

 5 lancetvormige, spitse slippen. De stempels zijn 

 rechtopstaand. De doosvrucht is zittend (tig. 68). 

 0. 2,5 mM-3 dM. Augustus— October. 



Bij G. Amarèlla komt van den vorm eu-Amarella 

 met spatelvormige, stompe wortelbladen, een zomer- 

 en een herfstvorm voor. De eerste heeft stompe, de tweede spitse stengel- 

 bladen. Of beide vormen ook bij ons voorkomen, is niet bekend. 



Biologische bijzonderheden. De wijze van bestuiving komt overeen met 

 die bij G. campestris, alleen zijn hier de bloemen homogaam. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in vochtige 

 weiden en aan hellingen , vooral op kalkgrond in Midden- en Noord-Europa 

 voor. Bij ons is zij vrij zeldzaam, alleen in de duinen en bij Kaatsheuvel. 

 Loon op Zand en Zutphen gevonden. 



5. Cicéndia Adans. 



C. filifórmis , Delarbre. (E'xacum 4 ) filifórme Fl. B. S.). Draadgentiaan (fig.69). 

 Deze plant is onbehaard en zeer teer. De stengel is rechtopstaand, zeer 



Gentiana Amarèlla 

 Fig. 68. 



') Amarèlla = weinig bitter. -) van het Grieksche cicus: kracht, naam ironisch 



aan dit geslacht gegeven. ■>) filifórmis = draadvormig. 4 ) van ex: uit en ago: 



drijf, omdat zij een middel tegen vergift heet te zijn. 



