60 



— GENTIANACEAE. 



FAMILIE 86. 



dun, onvertakt of niet lange, rechtopstaande, eenbloemige takken, ver- 

 wijderd bebladerd. 

 De onderste bladen zijn langwerpig en staan in een roset dicht opeen. 

 De stengelbladen zijn tegenoverstaand, zittend, 

 zeer klein, lijnvormig, gaafrandig. 



De bloemen zijn geel, wit of rosé, zeer klein, 

 alleenstaand of in gevorkte bijschermen, zij zijn na 

 den bloeitijd knikkend. De kelk is kort , klokvormig, 

 met 4 driehoekig-lancetvormige tanden, die iets 

 korter dan de buis zijn. De bloemkroon is trechter- 

 vormig, met in het midden opgezwollen buis, 4- 

 spletig (fig. 69). Meeldraden zijn er 4, zij zijn bijna 

 ingesloten, met niet spiraalvormig gewonden helm- 

 knopjes. De stijl is draadvormig, afvallend en 

 draagt een knopvormigen, gaven stempel. De doos- 

 vrucht is rondachtig-elliptisch , een- of onvolledig 

 2-hokkig, langer dan de er tegen aanliggende kelk- 

 tanden , gekroond door de gedraaide, verdorde 

 De zaden zijn zeer klein, bijna bolrond, gerimpeld. 

 Juli— October. 



De zeer kleine, teere plant wordt licht over het hoofd gezien. Van Sagina 

 en Moenchia, waarmee zij verwisseld zou kunnen worden, onderscheidt zij 

 zich dadelijk door de gele, eenbladige bloemkroon en door den 4-tandigen, 

 niet gedeelden kelk. Zij groeit gaarne in gezelschap van Juncus capitatus, 

 Drosera rotundifolia en intermedia, Radiola linoides en Centunculus minimus. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in West- en 

 Zuid-Europa voor. Bij ons is zij vrij algemeen langs heipiassen en op 

 afgeplagden heidegrond. 



Cicendia filiformis 

 Fig. 69. 



bloemkroon (fig. 69). 

 G. 2,5 mM-1,5 cIV\' 



6 Erythraéa ' ) Rich. Duizendguldenkruid. 



Kelk buisvormig met 5 uitstekende kanten en 5 lijnvormige slippen. Bloem- 

 kroon trechtervormig, met verlengde buis en 5 gave of iets getande slippen. 

 Meeldraden 5, meest op de keel der bloemkroon ingeplant. Helmknopjes 

 na het ontlasten van het stuifmeel spiraalvormig gewonden. Stijl draad- 

 vormig, afvallend. Stempels 2, verbreed, meest dicht bijeenstaand. Doos- 

 vrucht cylindrisch, gekroond door de verdroogde, gedraaide bloemkroon, 

 met 2 onvolledige hokjes, gevormd door de naar binnen gebogen randen 

 der vruchtbladen. Zaden zeer klein, bijna bolrond, gerimpeld. 



Bloemen rosé, zeldzaam geel of wit, in gevorkte bijschermen , die schijn- 

 baar een tuil vormen (bij ons), in hoofdjes of eindelingsche aren. 



Bladen tegenoverstaand, zittend, gaaf. Planten een- of tweejarig, zelden 

 overblijvend, met teere, vierkante stengels. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen zijn bij dit geslacht homogaam. 

 Wel springen dus de helmknopjes tegelijk open als de stempel geschikt 

 wordt om stuifmeel op te nemen , doch zelfbestuiving heeft toch niet plaats, 

 daar de stempel zijwaarts is gebogen en de meeldraden naar de andere zijde zijn 

 gericht. Later richten zich èn stempel èn meeldraden op en daar de helm- 

 knopjes boven den stempel uitsteken, kan nu zelfbestuiving door neervallend 



') van het Grieksche erythros: rood, na r de kleur der bloem. 



