FAMILIE 92. 



— B0RAG1NACEAE. — 



83 



Lappula deflexa 

 Fig. 101. 



zoodat kruisbestuiving volgt, inlijft insectenbezoek uit, dan is spontane 

 zelfbestuiving onvermijdelijk, doordat de helmknopjes en de stempel zoo 

 dicht bijeen liggen. 



Volgens sommigen zijn de bloemen heterostyl, met kortere en langere 

 bloemkroonbnis (zie Primnla). 



De vruchten worden door hunne haakvormige stekels door dieren en door 

 den mensch verspreid. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 op droge, zandige plaatsen voor. Bij ons is zij meest aangevoerd op allerlei 

 gronden , doch is zeldzaam. 



L defléxa 1 ) Grcke. (Echinospérmum defléxum Lehm.) Krom stekel zaad (fig. 101). 



Deze plant is stekelig behaard. Uit den penwortel komt een rechtopgaande stengel, die 

 van af het midden vertakt is, met uitgespreide takken. De 

 bladen (fig. 101) zijn langwerpig, een weinig ruw door ten 

 slotte op knobbels staande haren, de onderste zijn in een 

 langen steel versmald. 



De bloemen zijn vrij klein, blauw en staan ten slotte in 

 eenzijdige schijntrossen. De vruchtstelen zijn dun, terug- 

 geslagen, 2 a 3 maal zoo lang als de langwerpige, uitge- 

 spreide, later teruggeslagen kelkslippen. De bloemkroon 

 is 4-8 mM breed, de buis is niet langer dan de kelk, de 

 zoom echter langer dan de buis. De vruchtjes (fig. 101) 

 zijn samengedrukt, iets bol, fijn geknobbeld, op de buiten- 

 vlakte met een gevleugelden rand, die een enkele rij weer- 

 haken draagt. Q. 15-25 cM. Juni— Augustus. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. Deze soort komt 

 in Midden- en Noord-Europa voor, in bosschen en op 

 steenachtige, beschaduwde, hooger gelegen plaatsen. Bij 

 ons is zij aangevoerd gevonden bij Deventer, Kampen, 

 Rotterdam, Ruiirlo, Utrecht, Vlaardingen, Valkenswaard en Amsterdam. 



L. patuia-) Aschrs. (Echinospérmum patulum Lehm.), in Zuid-Rusland inheemsch, is in 

 1898 bij een graanpakhuis te Apeldoorn gevonden. 



5. Cynoglóssuni J ) Tra. Hondstong. 



Kelk diep 5-deelig, met gelijke slippen. Bloemkroon trechtervormig, met 

 een buis, die even lang is als de kelk, terwijl de keel gesloten is door 

 5 samenneigende, stompe en aan de randen behaarde schubben en de zoom 

 uit 5 stompe slippen bestaat. Meeldraden 5, ingesloten, met korte helm- 

 draden. Stijl verlengd, cylindrisch, met gaven of 2-lobbigen stempel. 

 Vrucht bestaande uit 4 deelvruchtjes, die over de geheele buitenvlakte met 

 gekromde stekels bezet zijn en aan den top aan hun binnenhoek met het 

 middenzuiltje vergroeid zijn. 



Bloemen bruin-roodachtig, blauw of violet, zelden wit, vrij groot, in 

 eindelingsche, ongevorkte bijschermen. Bladen langwerpig of lancetvormig, 

 de stengelbladen zittend of half stengelomvattend. Planten kruidachtig, 

 krachtig, viltig of ruw behaard. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het ges 1 acht Cynoglossum. 



A. Bladen aan weerszijden witviltig, de bovenste zittend en aan den voet iets versmald. 

 Bijschermen tot aan den top bebladerd. Kelk witviltig . . . C. Cheirifollum blz. 84. 



B. Bladen grijsachtig, de bovenste aan den voet verbreed en half stengelomvattend. Bij- 

 schermen alleen aan den voet met 1-3 blaadjes. Kelk behaard, niet viltig. 



C. officinnle blz. 84. 



] ) deflexa = afgebogen. -) patuia = afstaand, wijd getakt. *) van het 



Grieksche kynos: hond en glossa: tong, hetgeen betrekking heeft op den vorm en beharing 

 der bladen. 



6* 



