84 



— BORAGINACEAE. 



FAMILIE 92. 



Cynoglossum officinale 

 Fig. 102. 



C. officinale ! ; L. Hondstong (fig. 102). 



Deze plant is kortharig-grijs en zacht behaard. De vertikale wortel is in 

 het Ie jaar vleezig en draagt een krachtigen, naar boven vertakten stengel. 

 De bladen zijn Iangwerpig-lancetvormig, spits, aan 

 weerszijden kort en zacht behaard, de onderste 

 zijn steelachtig versmald, de middelste en bovenste 

 met half stengelomvattenden voet zittend. 



De bloemen staan in korte, dichte, pluimvormig 

 gerangschikte ongevorkte bijschermen. De bloem- 

 stelen zijn ten slotte naar beneden gekromd. De 

 kelk is 5-deelig, aanliggend behaard met zijde- 

 achtige haren en draagt breed lancetvormige slippen. 

 De bloemkroon (fig. 102) is weinig langer dan de 

 kelk, bruinrood, zelden wit, kort trechtervormig, 

 met vrij korte buis en donkerbruine, behaarde 

 keelschubben, die de buis afsluiten. De vruchtkelk 

 staat ver open. De deelvruchtjes (fig. 102) zijn 

 buiten door een vrij dikken, uitstekenden rand omgeven, over de geheele 

 buitenvlakte met niet dichtopeenstaande, gekromde stekels, zonder er tus- 

 schenstaande knobbeltjes bezet. Zij zijn omgekeerd eirond, plat samen- 

 gedrukt. ©0. 6-9 dM. Mei— Juli. 



De plant heeft een onaangenamen, muisachtigen geur. 

 Biologische bijzonderheden. De toegang tot de bloemkroonbuis is door 

 de 5 keelschubben slechts 1 mM wijd. Aan den voet van het vruchtbe- 

 ginsel wordt weer honig afgescheiden, die onder in de kroonbuis wordt 

 bewaard en door de bovengenoemde schubben , die bovendien nog fluweel- 

 achtig behaard zijn, beschut wordt. 



De helmknopjes en de stempel zijn tegelijk rijp, de eerste staan boven 

 den laatsten, zoodat bij uitblijvend insectenbezoek spontane zelfbestuiving 

 door neervallend stuifmeel kan plaats hebben. Komen insecten, dan raken 

 zij met tegengestelde zijden van hun slurf helmknopjes en stempel aan en 

 bewerken dus kruisbestuiving. 



De stekelige deelvruchtjes worden door menschen en dieren verspreid. 

 Voorkomen in Europa en in Nederland. Deze plant komt in geheel 

 Europa op onbebouwde plaatsen en in de duinen 

 voor. Bij ons is zij in de duinen algemeen, ook 

 op zeeklei, vooral in Zeeland, doch verder is zij 

 zeldzaam. 



Volksnamen. De naam hondstong is het meest 

 in gebruik. In de Graafschap Zutphen heet zij mol- 

 sla, in Zeeuwsch-Vlaanderen dolle hondsbloemen. 



C. Cheirifólium -) L. Muurbloem hondstong (fig. 103). 



Deze geheele plant is vvitviltig. Uit den penwortel komen 

 rechtopstaande, naar boven vertakte stengels, die aan weers- 

 zijden witviltige , zachte , langwerpig-spatelvormige , eennervige 

 bladen dragen, waarvan de bovenste zittend zijn, doch naar 

 den voet versmald. 



De bloemen zijn roodachtig, later violet of blauwachtig en 

 staan in bebladerde, vrij korte, losse, ongevorkte bijschermen 

 (schijntrossen). De kelk is witviltig, de bloemkroon de helft langer dan de kelk. De 



Cynoglossum Cheirifólium 

 Fig. 103. 



] ) officinale = geneeskrachtig. 



-) Cheirifólium = muurbloemblad. 



