FAMILIE 92. — BORAGINACEAE. — 87 



afgescheiden en verzamelt zich in den bodem van den cylinder, die door 

 de helmdraden wordt gevormd. 



Honigzoekende insecten hangen zich beneden aan de bloem en moeten 

 hun slurf tusschen 2 meeldraden door wringen. Zij hechten zich met de 

 voorpooten zoo stevig vast, dat kop en slurf dicht bij den voet, doch het 

 half cirkelvormig gekromde achterlijf onder den top van den kegel komen 

 te staan. Zij pakken nu met de klauwen het uitsteeksel van den helmdraad 

 en trekken daarmede den beet gepakten meeldraad van zijn buurman weg, 

 maar op hetzelfde oogenblik valt het meelachtige stuifmeel uit den kegel 

 op de buikzijde van het achterlijf van het insect. 



Is het dier vertrokken, dan sluit zich de kegel weer, doordat de helm- 

 draden dik, breed en vleezig zijn en ook de stijve aanhangsels der helm- 

 draden aan de buitenzijde tegen de naar binnen uitstekende instulpingen 

 der bloemkroon drukken , zoodat daardoor de voet van den kegel weer in 

 zijn oorspronkelijken stand wordt teruggebracht. Toch verliest die kegel 

 bij de opeenvolgende bezoeken van insecten zijn stuifmeel en nu groeit de 

 stijl er uit en wordt de stempel geschikt om stuifmeel op te nemen. Komen 

 nu insecten uit bloemen, die in den eersten toestand verkeeren, naar bloemen 

 in dezen tweeden toestand, dan zal natuurlijk kruisbestuiving plaats hebben. 



Het zijn alleen Apiden (de honigbij , Bombus pra- 

 torum, Halictus, Megachile), die dit werk kunnen 

 verrichten. 



Blijft insectenbezoek uit, dan kan ten slotte nog 

 spontane zelfbestuiving plaats hebben, doordat uit den 

 verdrogenden kegel stuifmeel op den lager liggenden 

 stempel valt. 



Merkwaardig is nog bij deze plant, dat zelfs de 

 zaadlobben met stijve borstels bekleed zijn (fig. 108). 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant van gï^'o"^^^ 

 komt in Midden- en Zuid-Europa op begroeide plaatsen Fi& 108 



voor. Bij ons wordt zij nog al gekweekt (ook als 

 groente, zij smaakt naar augurken) en treft men haar, echter vrij zeldzaam, 

 op ruige plaatsen en mesthoopen verwilderd aan. 



Volksnamen. De naam bernagie wordt vrij veel gebruikt. In Oost-Drente 

 en op Walcheren heet zij komkommerbloem , op Texel nachtpitje, op 

 Schouwen parapluutje, in Friesland, op Walcheren en in Zeeuwsch-VIaan- 

 deren prikneuzen en in laatstgenoemde streek ook nachtlichtje en neusjeprik. 



9. Anchüsa ') L. Ossentong. 



Kelk diep 5-deelig met tijdens de vruchtrijpheid openstaande slippen. 

 Bloemkroon trechter- of trompetvormig, gesloten door 5 behaarde of ge- 

 baarde keelschubben met een rechte of gekromde buis en 5 stompe, uitge- 

 spreide lobben. Meeldraden ingesloten met zeer korte helmdraden en aan 

 de rugzijde bevestigde helmknopjes. Stempel 2-lobbig. Deelvruchtjes kantig, 

 ruw gerimpeld met uitgeholden voet. 



Bloemen blauw, zelden rosé of wit, in eerst dichte, ongevorkte bijscher- 

 men, die van schutbladen voorzien zijn en wier bloemtakken beneden met 



!) van het Grieksche anchousa: blanketsel. Hoe dit in verband staat met deze planten 

 is onbekend. 



