88 



BORAGINACEAE. 



FAMILIE 92. 



den stengel zijn verbonden. Bladen eirond of lancetvormig, de bovenste 

 zittend. Planten ruw behaard. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Anchusa. 



A. Bladen gaafrandig, hoogstens wat gegolfd, lancetvormig, dik, ruw. Meest overblijvende 

 planten. 



a. Bloemstelen even lang als de kelk en de smal lijnvormige schutbladen, na den 

 bloeitijd verdikt en rechtopstaand. Bloemkroonbuis niet langer dan de kelk met 

 uitstekende, in slippen verdeelde keelschubben. Plant zeer ruw behaard. 



A. italica blz. 89. 



b. Bloemstelen korter dan de kelk en dan de eirond-lancetvormige schutbladen, na 

 den bloeitijd naar buiten gebogen. Bloemkroonbuis langer dan of even lang als 

 de kelk met ovale, fluweelachtig behaarde keelschubben. Plant ruw behaard. 



aa. Bloemen violet, rood, blauw of wit A. officinalis blz. 88. 



bb. Bloemen geel A. ochrolenca blz. 89. 



B. Bladen wijd getand, sterk gegolfd. Planten een- of 2-jarig. Schutbladen even lang 

 als of langer dan de kelk. Bloemkroonbuis in het midden knievormig gebogen, langer 

 dan de kelk. Bloemstelen na den bloei rechtopstaand. Keelschubben ruw behaard. 



A. arvensis blz. 89. 



A. officinalis 1 ) L Ossentong (fig. 109). 



Deze plant heeft een penwortel en een rechtopgaanden , vertakten sten- 

 gel, die evenals de bladen door op knobbels staande haren stijf behaard is. 



De bladen (fig. 109) zijn langwerpig- of lijn-lancet- 

 vormig, gaafrandig, de onderste zijn in een steel 

 versmald, de hoogere zittend. 



De bloemen zijn vrij groot (12-15 mM lang), 

 purperviolet, zelden donkerpurper, lichtrood of 

 zuiver blauw, zeer zelden wit. Zij staan meest 

 in 2 ongevorkte bijschermen met een topbloem er 

 tusschen. De bloemstelen zijn na den bloeitijd naar 

 buiten gekromd, korter dan de kelkslippen en dan 

 de ovaal-lancetvormige schutbladen. De kelk is 

 5-spletig met vrij spitse, lancetvormige slippen. De 

 bloemkroon (fig. 109) is trechtervormig met rechte 

 buis, die even lang als of langer is dan de kelk 

 en met ovale, fluweelachtig behaarde keelschubben is voorzien (fig. 109). 

 De deelvruchtjes zijn zwart, gebogen, even breed als lang, scheef eirond, 

 samengedrukt met vrijen top. ©0, soms 2|. 3—9 dM. Mei— Herfst. 



Biologische j bijzonderheden. De keelschubben sluiten in de bloem zoo 

 dicht aaneen, dat zoowel stuifmeel als honig beschut is tegen regen en ook 

 insecten, die toch geen dienst bewijzen (b.v. vliegen), belet worden, naar 

 binnen te komen. Ook vormen zij het honigmerk. Onder die schubben 

 staat de stempel en in het midden der kroonbuis bevinden zich de gelijk- 

 tijdig ontwikkelde helmknopjes, die naar binnen openspringen. Bezoekers, 

 b.v. bijen en vlinders, zullen bij het indringen in de bloem het eerst den 

 stempel aanraken en zullen dezen, als zij reeds uit een andere bloem der- 

 zelfde soort komen, van stuifmeel voorzien, terwijl zij daarna eerst tegen 

 de helmknopjes raken. Kruisbestuiving is op deze manier dus vrij wel 

 verzekerd. 



Komt er'geen insectenbezoek, dan strijken bij het losgaan en afvallen der 



Anchusa officinalis 

 Fig. 109. 



l ) officinalis = geneeskrachtig. 



