FAMILIE 92. 



— B0RAG1NACEAE. — 



89 



bloemkroon de nog stuifmeel bevattende helmknopjes langs den stempel, 

 zoodat nu nog spontane zelfbestuiving kan plaatshebben. Volgens anderen 

 staat de stempel ook wel eens onder de helmknopjes of even hoog, zelfs 

 is op sommige plaatsen heterostylie waargenomen. Ook zijn er vrouwelijke 

 bloemen gevonden. 



Meestal krijgen echter de bloemen voldoende insectenbezoek, zoodat 

 zelfbestuiving onnoodig is. 



Zelfs de zaadlobben zijn bij deze plant met stijve borstels bezet. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden- 

 Europa op onbebouwde, zandige plaatsen en langs wegen voor. Zij is bij 

 ons vrij zeldzaam en het meest in de duinen gevonden. 



A. ochroleüca') M. et K. (A. officinalis L. var. ochroleüca.) Geelwitte ossentonR. 



Bij deze soort, die zooveel met A. officinalis overeenkomt, dat zij wel als een variëteit 

 daarvan beschouwd wordt, zijn de bladen zacht behaard en iets teruggeslagen en de bloe- 

 men geel. Overigens komt zij met A. officinalis grootendeels overeen. 



Voorkomen. De plant is bij ons bij Venlo, Zandvoort en Amsterdam gevonden. 



A. italica -) Retz. Italiaansche ossentong (fig. 1 10). 



Deze plant is krachtiger dan A. officinalis. Zij is stijf uitstaand behaard. De stengel is 

 rechtopstaand, vertakt. De bladen zijn langwerpig of lancet- 

 vormig, stomp, gaafrandig, gegolfd, de onderste zijn in een 

 steel versmald, de hoogere zittend en iets stengelomvattend. 



De bloemen (fig. 110) zijn vrij groot, blauw of rosé en staan 

 in eerst ineengedrongen, ongevorkte bijschermen. De bloem- 

 stelen zijn even lang als de kelkslippen en als de lijn-lancet- 

 vormige schutbladen, zij zijn verdikt en staan bij rijpheid 

 der vrucht rechtop. De kelkslippen zijn priemvormig, langer 

 dan de bloemkroonbuis. De bloemkroon (fig. 110) is 10-13 

 mM lang, met uitstekende keelschubben, die langwerpig, lang 

 penseelvormig behaard en wit zijn. De zoom der bloemkroon 

 is iets ongelijk. De deelvruchtjes zijn grijsachtig, 2 maal 

 zoo lang als breed, rechtopstaand. 3-. 3-8 dM. Mei— Augustus. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in 

 Zuid- en Midden-Europa op kalkgrond voor. Bij ons is zij 

 alleen te Nieuw- en St. Joosland op een klaverveld, dat be- 

 mest was met afval uit de meelfabriek te Middelburg, 

 dus aangevoerd, gevonden. 



Anchusa italica 

 Fig. 110. 



A. arvénsis ) M. B. (Lycópsis 4 ) arvénsis L.) Krom hals (fig. 111). 



Deze plant heeft een teeren wortel en een vaak opstijgenden, vertakten 

 stengel, die evenals de bladen, dicht met afstaande, stijve, op knobbels 

 staande borstels bezet is. De bladen zijn langwerpig- tot lijn-lancetvormig, 

 stomp, wijd getand met gegolfden rand, de onderste zijn in een steel ver- 

 smald, de hoogere met hartvormigen voet stengelomvattend. 



De bloemen zijn vrij klein, lichtblauw met witte buis en staan in dichte 

 ongevorkte bijschermen. Deze staan alleen of 2 bijeen met een topbloem 

 er tusschen in. De schutbladen zijn lancetvormig, evenlang als of langer 

 dan de kelk. De bloemstelen zijn korter dan de kelk, na den bloei recht- 

 opstaand. De kelk is 5-slippig met borstelig behaarde, lancetvormige, 

 steeds opgerichte slippen. De bloemkroonbuis is even lang als de kelk, 



i) ochroleüca = geelachtig wit. -) italica = Italiaansch. ;i ) arvénsis = veld. 



i) van het Grieksche lycos: wolf en opsis: uiterlijk, omdat de plant door de stijve borstels 

 wat op een wolvenvacht gelijkt. 



