96 



— B0RAG1NACEAE. — 



FAMILIE 92. 



Pulmonaria officinalis 

 Fig. 118. 



maal zoo lang als breed, ten slotte langer dan de stengel, steeds wit gevlekt. Stengel- 

 bladen half stengelomvattend. Vrachtjes sterk samengedrukt met een kamvormigen 

 rand aan den top P. longifolia blz. 97. 



P. officinalis i) L. Longkruid (fig. 118). 



Bij deze plant zit de wortelstok scheef in den bodem en draagt toege- 

 spitste, langgesteeide bladen met een gevleugelden steel. De onderste dezer 



bladen zijn hartvormig-eirond (fig. 118), de 

 hoogere eirond-lancetvormig met afgeronden voet. 

 Aan den bloemdragenden stengel zijn de 6-8 

 bladen zittend, de onderste zijn aan den voet 

 versmald, langwerpig-spatelvormig, de bovenste 

 langwerpig-eirond, iets afloopend. De stengel 

 is stijf behaard met klierharen er tusschen, de 

 bladen zijn ruw kort behaard. De wortelbladen 

 ontwikkelen zich eerst sterk na den bloeitijd. 

 De bladen zijn vaak wit gevlekt. 



De bloemen (fig. 118) zijn eerst rosé, later 

 fraai blauw, zij blijven zelden rosé of zijn wit, 

 zij zijn vrij groot (5 mM in middellijn) en zitten 

 in 1 of 2 ongevorkte bijschermen aan den sten- 

 geltop. De kelk is stomp 5-kantig en 5-tandig (nauwelijks tot l / 2 der lengte 

 ingesneden), om de vrucht opgeblazen, boven wijder dan aan den voet. 

 De bloemkroon is trechtervormig, met open, door 5 haarbundels gebaarde, 

 keel en een 5-spletigen zoom. De buis is onder de keel kaal. De deel- 

 vruchtjes (fig. 118) zijn spits, breed eirond, aan den voet afgeknot, eerst 

 behaard. 2|. 7-30 cM. Maart— Mei. 



Biologische bijzonderheden. Het vaak wit gevlekt zijn der bladen wordt 

 veroorzaakt door holle ruimten in het bladparenchym en deze bevinden 

 zich daar, waar de meeste huidmondjes zitten. Daardoor wordt de ver- 

 damping van vocht sterk bevorderd, hetgeen vooral wenschelijk is voor 

 planten, die op een vochtigen, beschaduwden bodem groeien. 



De bloemen zijn eerst rosé, dan meer violet en ten slotte blauw. Die ver- 

 kleuring doet de geheele bloeiwijze, die uit jongere en oudere bloemen 

 bestaat, meer opvallen en schijnt ook beteekenis te hebben om de verschil- 

 lende bestuivers te lokken. De blauwe kleur toch is voor de insecten een 

 sterker opvallende kleur dan de rosé, doch daar de honigafscheiding op- 

 houdt, zoo spoedig de bloemen een blauwe kleur hebben gekregen, zullen 

 de geregelde bezoekers zich, ondanks de minder opvallende kleur, tot de 

 rosé bloemen beperken. Zoo bezoekt Anthophora pilipes, een eenzaam 

 levende bij met lange slurf, geregeld de rosé bloemen, terwijl verschillende 

 Bombus- en Osmiasoorten, die niet geregeld bezoeken komen brengen, 

 meer naar de blauwe bloemen trekken. 



Daar de bloemen gedurende het grootste deel van den bloeitijd hangen , 

 is het stuifmeel tegen regen beschut, terwijl ook zelfs, als zij rechtopstaan, 

 de ring van haren tot beschutting dient. De honig wordt aan de onderlaag 

 van het vruchtbeginsel afgescheiden en in het onderste deel der kroonbuis 

 bewaard. De bloemkroon is aan den top eenigszins verwijd, zoodat insecten 

 den kop eenige mM in het bovenste deel der bloemkroon kunnen steken en 

 daardoor een slurf van 8 mM lengte voldoende is, om den honig te bereiken. 



!) officinalis = geneeskrachtig. 



