FAMILIE 92. 



— BORAGINACEAE. — 



97 



Pulmonaria officinalis 

 Fig. I!'.». 



/ kortstijlige bloem , 2 langstijlige 



bloem. 



De bloemen (fig. 119) zijn heterostyl en wel dimorph en tevens homogaam. 

 In de kortstijlige bloemen staan de meeldraden aan den ingang van de 

 10-12 mM lange kroonbuis en de stempel reikt 

 slechts tot in liet midden van de/e; in de lang- 

 Stijlige staat de stempel aan den ingang der 

 bloem, terwijl de meeldraden in het midden 

 der kroonbuis zitten. Wat de grootte van de 

 stuifmeelkorrels betreft, geldt hetzelfde als bij 

 Primula daarover is medegedeeld. De bezoe- 

 kende insecten raken met den kop of met den voet 

 van de slurf de in den ingang der bloem staande 

 helmknopjes of stempels en ongeveer met het midden der slurf de in het 

 midden der buis staande organen aan en bewerken daarbij , bij afwisselend 

 bezoek van lang- en kortstijlige vormen , kruisbestuiving. 



Het is gebleken, dat alleen kruisbestuiving van lang- en kortstijlige vormen 

 en omgekeerd leidt tot bevruchting. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden- en 

 Noord-Europa in bosschen en op beschaduwde plaatsen voor en is bij ons 

 vrij zeldzaam. 



Volksnamen. De naam longkruid is het meest bekend, in Salland spreekt 

 men van wrangwortel. 



P. longifólia ' Bast. L angblad-longkr uid (fig. 120). 



Deze plant heeft een dikken wortelstok en de bovenaardsche plant is ruw behaard door 

 uitstaande haren, waartusschen ook klierharen staan. De vol- 

 wassen wortelbladen (fig. 120) worden 40-60 cM lang, zijn 

 weinig wit gevlekt, iets ruw. langwerpig-lancetvormig. toege- 

 spitst, geleidelijk versmald in een gevleugelden steel, die 

 korter dan de bladschijf is. Deze laatste is 7-10 maal zoo 

 lang als breed. De bladen zijn langer dan de stengel, die 

 aan den voet van schubben voorzien is. De stengelbladen zijn 

 7-9 in getal, zij zijn half stengelomvattend. 



De bloemen zijn groot, rood en blauw en staan in dichte, 

 ongevorkte bijschermen. De vruchtkelk (hg. 120) is aan den 

 voet buikig, hij is bijna tot het midden gespleten en heeft 

 lange slippen. De deelvruchtjes zijn sterk samengedrukt en 

 hebben aan den top een kamvormigen rand. "A-. 2-4 dM. 

 April. Mei. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in 

 bosschen en op beschaduwde plaatsen in Frankrijk en België 

 voor. Bij ons is zij tusschen houtgewas aan den Plasmolen bij Mook en bij Vaals ge- 

 vonden. Misschien zijn dit wel oorspronkelijke standplaatsen. 



Pulmonaria longifólia 

 Fis. 120. 



13. Lithospérmuui -) Tin. Parelkruid. 



Kelk 5-deelig met lijnvormige slippen. Bloemkroon trechter- of trompet- 

 vormig, met cylindrische buis, die van binnen onbehaard is, een keel, die 

 open is of tusschen de 5 meeldraden 5 vouwen of behaarde bultjes heeft 

 en 5 stompe, uitgespreide slippen. De meeldraden zijn meest in de bloem- 

 kroonbuis ingesloten, met langwerpige, bijna zittende helmknopjes. De 

 stijl is cylindrisch met knopvormigen. soms 2-lobbigen stempel. De vrucht- 

 jes zijn beenachtig, zeer hard, eirond of driehoekig, aan den voet vlak. 



i) longifólia = langbladig. -) van het Grieksche lithos: steen en sperma: 



om de harde deelvruchtjes, die men als zaden beschouwde. 



Heikels, Flora. III. ^ 



zaad , 



