98 — BORAGINACEAE. — FAMILIE 92. 



De bloemen zijn kortgesteeld , blauw, purper, wit of geel en staan in 

 ten slotte losse, eindelingsche, ongevorkte bijschermen , die van schutbladen 

 voorzien zijn. De bladen zijn gaafrandig, zittend of in een steel versmald. 

 Kruidachtige, ruw behaarde planten. 



Biologische bijzonderheid. De bloemen bevatten weder honig, die aan 

 den voet van het vruchtbeginsel wordt afgescheiden en onder in de kroon- 

 buis bewaard wordt. Zij zijn zwak proterogynisch of homogaam. 



Volksnamen. In de Duinstreek wordt de plant parelzaad genoemd, in 

 de Graafschap Zutphen steenzaad. 



Tabel tot het deter mineeren der soorten van het geslacht L ithospermu m. 



A. Deelvruchtjes glad, glanzend, wit. 



a. Stengel rechtopstaand, naar boven sterk vertakt. Bladen met uitstekende zijnerven. 

 Bloemen klein L. officinale blz. 98. 



b. Behalve bloeiende ook niet bloeiende, zich later neerleggende en aan den top 

 wortelende stengels. Bladen zonder uitstekende zijnerven. Bloemen vrij groot. 



L. purpureo-coeruleum blz. 98. 



B. Deelvruchtjes rimpelig, vrij dof, bruin. Bladen zonder uitstekende zijnerven, de on- 

 derste stomp. Bloemen klein L. arvense blz. 99. 



L. officinale 1 ) L Gladparelkruid (fig. 121). 



De wortelstok is dik en vertakt. Daaruit komen meest vele krachtige, 

 rechtopstaande, naar boven sterk vertakte, dicht 

 bebladerde en evenals de bladen aangedrukt stijf 

 behaarde, ruwe stengels. De bladen (fig. 121) zijn 

 lancetvormig, toegespitst, zittend, met van onderen 

 uitstekende zijnerven, zij zijn van boven donker-, 

 van onderen lichtgroen. 



De bloemen (fig. 121) zitten talrijk bijeen in 

 bebladerde, ongevorkte bijschermen, die ten slotte 

 zeer lang en los zijn. De bloemen zijn klein, groen- 

 achtig-geel of witachtig. De kelk is ruw behaard, 

 5-deelig met stompe, lijnvormige slippen, die tijdens 

 den bloei samenneigen, later uitstaan. De bloem- 

 Lithospermum officinale kroon is 4-5 mM wijd , buis-trechtervormig met 

 Flg ' 121 " cylindrische buis, die even lang als de kelk en van 



buiten behaard is en een 5-spletigen zoom met afgeronde slippen. De keel 

 is open, doch heeft 5 behaarde, 2-knoopige bultjes. De meeldraden zijn 

 op het midden der kroonbuis ingeplant. De deelvruchtjes (fig. 121) zijn 

 eirond, boven afgerond, glad, glanzend, melkwit of blauwgrijs. Zj.- 3-12 

 dM. Mei, Juni. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 in bosschen, in bouw- en weiland, aan dijken, ook in de duinen voor. 

 Bij ons is zij zeldzaam , het meest nog in de duinen en op kleigrond in 

 Zeeland gevonden. 



Volksnamen. In het Noorden van Overijsel en op de Veluwe noemt men 

 de plant speenkruid, in de rest van Overijsel en in het Oostelijk deel van 

 Gelderland steenzaad, in Zeeuwsch-Vlaanderen doornhol. 



L purpüreo-coeriileum ') L. Purper parelkruid (fig. 122). 



Bij deze soort is de wortelstok dik, vertakt en daaruit komen bloeiende en niet bloeiende 



*) officinale = geneeskrachtig. -) purpureo-coeruleum = purperblauw. 



