FAMILIE 93. — SOLANACEAE. — 107 



althans aan den voet blijvend, met 5 insnijdingen. Bloemkroon eenbladig, 

 afvallend, in den knop gevouwen of dakpansgewijze liggend, met 5 gelijke 

 of iets ongelijke lobben of slippen. .Weeldraden meest 5, op de bloemkroon 

 ingeplant en met de insnijdingen er van afwisselend. Stijl 1 met een of een 

 2-lobbigen stempel. Vruchtbeginsel bovenstandig, meest uit 2 vruchtbladen 

 opgebouwd. Vracht een meest 2-hokkige bes of doosvrucht met veelzadige 

 hokjes en dikke, aan het tusschenschot staande zaaddragers, van welke 

 soms in het onderste deel der vrucht nog valsche tusschenschotten naar 

 den wand gaan, waardoor de vrucht 4-hokkig wordt. Zaden met veel, 

 vleezig kiemwit. Kiem meest gekromd. 



Overzicht van de g roepen der Solanaceae. 



A. Vrucht meest een 2-hokkige bes, zelden droog, niet openspringend. 



Groep Solaneae Endl. 

 Gesl. Lycium, Solanum. Salpichroa. Nicandra, Physalis, Atropa. 



B. Vrucht een 2-hokkige, overdwars openspringende doosvrucht. 



Groep Hyoscyameae Endl. 

 Gesl. Hyoscyamus, Scopolia. 



C. Vrucht een beneden 4-hokkige. boven 2-hokkige doosvrucht, zeldzamer een bes. 



Groep Datureae Endl. 

 Gesl. Datura. 



D. Vrucht een 2-hokkige doosvrucht, wier kleppen ten slotte van het tusschenschot los- 

 laten, aan den voet meest door een onderstandige, klierachtige schijf omgeven. 



Groep Nicotianeae Endl. 

 Gesl. Nicotiana. Petunia. 



Biologische bijzonderheden. De meeste der tot deze familie behoorende 

 planten zijn zeer vergiftig, door de aanwezigheid van alkaloïden er in. Zij 

 zijn daardoor goed beschut tegen het opvreten door dieren, al zijn er ook 

 onder deze, die van het vergif geen last hebben, zoo b.v. de rups van den 

 doodshoofdsvlinder, die vooral op aardappelloof leeft. 



De bloemen zijn bijna alle proterogynisch. Bij de meeste schuiven de 

 op de bloemkroon ingeplante meeldraden. wier helmknopjes eerst onder 

 den stempel staan, doordat de bloemkroon zich tijdens den bloeitijd ver- 

 lengt, tot bij de stempellobben en kan zoo ten slotte zelf bestuiving plaats 

 hebben (Lycium, Hyoscyamus, Nicotiana, Physalis, Scopolia). 



De helmhokjes springen met kleine spleten open, zoodat het lijkt of zij 

 met poriën opengaan. 



De bloemen bevatten of geen honig (Solanum) of deze is verborgen 

 (Lycium), terwijl er ook soorten zijn. die alleen voor de bestuiving door 

 hommels (Atropa, Scopolia) of door vlinders (Nicotiana) geschikt zijn. 



De honig wordt door een schijf, die onder het vruchtbeginsel ligt, afge- 

 scheiden. 



Voorkomen. Onder de meer algemeen voorkomende soorten is slechts 

 één hygrophyt n.1. Solanum Dulcamara. verder een paar boschplanten , 

 Physalis Alkekengi en Atropa Belladonna, doch de meerderheid bestaat uit 

 ruderaalplanten. die een groote hoeveelheid stikstof, in den vorm van 

 nitraten in den bodem noodig hebben, n.1. Solanum nigrum, Hyoscyamus 

 niger en Datura Stramonium. 



Tabel tot het deter mineeren der geslachten der Solanaceae. 



A. Helmknopjes samenneigend (soms iets samenklevend). Vrucht een bes. 



a. Bloemkroon klokvormig. lichtblauw, aan den voet wit. Kelk 5-deelig, 5-kantig, 

 na den bloeitijd vergroot. Bes zonder sap. 3-5-kantig. Bloemen alleenstaand. 



Nicandra blz. 114. 



