FAMILIE 93. — SOLANACEAE. — 111 



voren en omsluiten den stijl, wiens stempel er uitsteekt en iets naar beneden is gebogen. 

 De helmknopjes openen zich aan den tup en laten bij het stooten er tegen iets stuifmeel vallen. 



In de bloemen is geen honig en de hoeveelheid stuifmeel is OOknietgTOOt, zoodat er dan 

 ook weinig insecten heen komen. Komen zij, dan wordt eerst de stempel aangeraakt, zoodat 

 dan kruisbestuiving verzekerd is. Spontane zelfbestuiving heeft echter ook plaats, doordat 

 er stuifmeel aan de bloemkroon blijft hangen en als deze bij het sluiten zich naar binnen 

 plooit, komt dit met den stempel in aanraking. Ook kromt zich ten slotte de stijl vaak 

 zoo sterk, dat de stempel in de vallijn van het stuifmeel komt te liggen. 



De ongeslachtelijke vermenigvuldiging door middel van de knollen, die aan zijwaartsche 

 uitloopers van het onderaardsche stengeldeel ontstaan, is bij deze plant zeer sterk. Zelfs 

 bloeien verschillende aardappelsoorten in het geheel niet. 



Een schimmel . Phytophora infestans . veroorzaakt de bekende aardappelziekte en komt 

 vooral in vochtige zomers voor. 



Voorkomen. De plant groeit in het wild in de Cordilleras van Chili en Bolivia. Door 

 de Engelsche zeevaarders Walter Raleigh (1584) en Francis Drake (1586) is zij naar Europa 

 overgebracht en wordt bij ons eerst sedert de 18e eeuw meer gekweekt. Dit kweeken is 

 nu algemeen geworden en wel worden de knollen gegeten en tevens worden er alkoholische 

 dranken, aardappelmeel en aardappelstroop uit bereid. Hier en daar is de plant verwilderd 

 gevonden. De knollen wisselen zeer sterk in vorm en grootte, ook in kleur (soms zijn ze 

 rood of violet). 



Volksnamen. De naam aardappel is met alle mogelijke dialectische verscheidenheden 

 het meest algemeen. Verder spreekt men in Twente en den Achterhoek van Gelderland 

 van toffels. in de laatstgenoemde streek ook van katoffels, op de Veluwe en in de Betuwe 

 van piepers, ook in Waterland, het Oostelijk deel van Noord-Brabant en in Zeeuwsch- 

 Vlaanderen . in Limburg, op Walcheren en in Zeeuwsch-Vlaanderen van patatten, in Zuid- 

 Limburg van trokeraten . op Walcheren van paetozen , in Zuid-Limburg. Zuid-Holland en 

 Zeeland van petaten. 



S. nigrum : L. Zwarte nachtschade (tig. 137). 



Deze plant is donkergroen , verspreid niet naar binnen gekromde of iets 

 afstaande haren bezet of bijna kaal. De stengel is 

 vertakt, met min of meer duidelijk kantige, aan de 

 kanten vaak knobbelig getande, rechtopstaande of 

 liggende takken. De bladen zijn eirond of bijna drie- 

 hoekig, wigvormig in den steel versmald, toegespitst, 

 afstaand bochtig getand, zeldzamer gaafrandig. 



De bloemen zijn tamelijk klein (6-8 mM) en staan 

 in kortgesteelde, schermachtige, ongevorkte bijscher- 

 men. De kelk is bijna onbehaard, 5-spletig met af- 

 geronde lobben. De bloemkroon is bijna onbehaard, 

 stervormig, 5-deelig, omstreeks dubbel zoo lang als 

 de kelk. wit met ei-lancetvormige, toegespitste slip- soianum ^mm 

 pen. De vruchtstelen zijn aan den top verdikt, ten Fig. 137. 



slotte neergebogen. De vrucht (fig. 137) is zwart, 2-hokkig, glanzend r 

 klein. 3. 7-30 cM. Juni— Herfst. 



De volgende variëteiten zijn bekend: 



5. Memphiticum -) Martius. Stengel en bladen donkerviolet aangeloopen. 

 Bloemkroon van buiten violet. 



7. chlorocdrpum ') Spiller. Rijpe vrucht fraai groen. 



-j. hümüe i ) Bernh. Rijpe vrucht was- tot groengeel. Stengel liggend, 

 takken rechtopstaand. Bloemen grooter. 



Ook is nog bekend een var. rubrum : ) MUL met roode bessen. 



Biologische bijzonderheid. De bloemen bevatten geen honig, zijn homo- 



') nigrum = zwart. -) Memphiticum = uit Atemphis (Egypte). '■) chlorocarpum = 

 groenvruchtig. ') humile = laag. "■) rubrum = rood. 



