114 



— SOLANACEAE. — 



FAMILIE 93. 



3. Salpichroa ! ) Miers. 



S. rhomboidea -) Miers. Salpichroa (fig. 140). 



Deze plant heeft een beneden iets houtigen, neerliggenden stengel met groene, iets vier- 

 kante, behaarde takken. De bladen zijn eirond-ruitvormig, aan den voet scheef in den 

 bladsteel versmald, van boven behaard en berijpt, van onderen 

 lichter van kleur en glad. 



De bloemen staan alleen op stelen, die bijna in de bladoksels 

 staan. Zij hangen iets. De kelk is blijvend, 5-deelig, zelden 5- 

 spletig, bij vruchtrijpheid nauwelijks vergroot met opgerichte, els- 

 vormige slippen. De bloemkroon is afvallend, iets vleezig, buis- 

 vormig met iets vernauwde keel of trechtervormig, de 5-spletige 

 zoom is wat geplooid, de lobben zijn langwerpig-lijnvormig, terug- 

 geslagen. Er zijn 5 iets uitstekende meeldraden, die wat samenneigen 

 Salpichroa rhomboidea en op de bloemkroon zijn ingeplant. Zij hebben langwerpige, gele 

 Fig. 140. helmknopjes. De stijl is draadvormig met knopvormigen stempel. 



Overlangsche doorsnede j~) e vrucht is een eirond-langwerpige, 2-hokkige bes, die door den 

 blijvenden stijlvoet gekroond is. De zaden zijn talrijk, behaard, 

 samengedrukt, met korrelige zaadhuid. 2|.. 



Voorkomen. De plant behoort thuis in Zuid-Amerika, doch is bij ons te Rotterdam aan 

 de Maaszijde, aangevoerd, gevonden. 



4. Nicandra ■'') Adans. 



N. physaloides ■») Gaertn. Nicandra (fig. 141). 



Deze plant is onbehaard en heeft een onaangenamen geur. De stengel 



is rechtopstaand, gaffelvormig vertakt, met kantige takken. De bladen zijn 



eirond of langwerpig-eirond, meest met 

 wigvormigen voet in den bladsteel over- 

 gaand, zeldzaam met afgeknotten voet, 

 meest bochtig getand. De bovenste bladen 

 zijn meest tegenoverstaand. 



De bloemen zijn eind- en gaffelstandig, 

 vrij groot, lichtblauw met witten voet. De 

 kelk is diep 5-deelig, met breed ovale, spits 

 toeloopende, later grooter en harder wor- 

 dende, netvormig geaderde slippen, die aan 

 weerszijden onder den voet als pijlvormig 

 verlengd zijn en de vrucht bedekken. De 

 bloemkroon is klok- of klok-trechtervormig, 

 met een geplooiden, iets gelobden zoom. 



Meeldraden zijn er 5 met zich overlangs openende helmknopjes. De vrucht 



is een 3-5-hokkige, bruine, bijna bolronde bes. De vruchtkelk is knikkend. 



0. 3-12 dM. Juli— October. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen zijn slechts op den vollen middag 

 open. De meeldraden vormen een hollen kegel over den honigafscheidenden 

 bloembodem. 



Zelfbestuiving heeft plaats, doordat de lange helmdraden een halven 

 cirkeldraai tegen het einde van den bloeitijd maken en daardoor de helm- 

 knopjes zich naar den stempel ombuigen. Merkwaardig is hier, zoowel als 

 bij Atropa, dat de stuifmeelkorrels zoo spoedig stuifmeelbuizen moeten 



Nicandra physaloides 



Fig. 141. 

 a bloem in doorsnede. 



J ) Beteekenis onbekend. -) rhomboidea = ruitvormig. :: ) Naar Nikandra 



Kalophonios, die in de 2e eeuw v. C. de leer der vergiften in 2 gedichten, de Theriaka en 

 de Alexipharmaca beschreef. ') physaloides = physalisachtig. 



