118 



SOLANACEAE. 



FAMILIE 93. 



Volksnamen. De plant heet het meest bilzenkruid, in Groningen en Over- 

 ijsel dolkruid, in Groningen ook malwillempjeskruid, in Twente, Salland 

 en de Graafschap Zutphen henneblóme, in Salland ook belladonna, in de 

 Graafschap Zutphen ook belze. 



8. Scopólia ') Jacq. 



S. carniolaca-) Jacq. (Scopolina >) atropoides ■'>) Schultes.) Klokbilzenkruid (iig. 145). 



Deze plant gelijkt op Atropa Belladonna, 

 maar is veel minder hoog en heeft hangende, 

 klokvormige, alleenstaande bloemen met van 

 buiten glanzend bruine vruchten. 



Zij heeft een horizontalen wortelstok, waar- 

 uit 1 of meer stijf rechtopstaande, vleezige, 

 dikke stengels komen, die beneden onvertakt 

 blijven en alleen met korte , langwerpig-lijn- 

 vormige, bijna schubvormige bladen bekleed 

 zijn, zich naar boven iets vertakken en hier 

 een aantal dicht opeengedrongen, langwerpige 

 kort gesteelde, zwak bochtig getande bladen 

 dragen. 



De bloemen zijn alleenstaand, hangen aan 

 lange stelen in de bladoksels. De kelk is 

 klokvormig, 5-tandig met zeer korte, stompe 

 tanden. De bloemkroon is klokvormig, zeer 

 kort 5-lobbig met afgeronde lobben, van buiten 

 glanzend, lederbruin, aan den voet groen- 

 achtig, geaderd, van binnen olijfgroen, dof. 

 De doosvrucht (fig. 145) is2-hokkig, door den 

 bekervormigen kelk omsloten en springt met 

 een dekseltje open (bij ons rijpen de vruchten 

 zelden). "4. 2—4 dM. April, Mei. 



De var. /?. Hladnikidna Freyer heeft een 

 eirond-klokvormige, aan weerszijden groene 

 bloemkroon. 



Scopolia carniolaca 

 Fig. 145. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in bosschen in Hongarije, 

 Stiermarken en Karinthié voor. Bij ons wordt zij wel als sierplant gekweekt en is bij 

 Apeldoorn en Haarlem verwilderd gevonden. De var. fl. is bij Bussum aangetroffen. 



9. Datiira 4 ) L. 



D. Stramónium v L Doornappel (fig. 146). 



Deze onaangenaam riekende plant heeft een penwortel en een rechtop- 

 staanden , gaffelvormig vertakten , dikken , kalen stengel. De bladen zijn 

 groot, gesteeld, eirond, toegespitst, grof bochtig getand of vinlobbig. 



De bloemen zijn gaffel- en eindstandig, zeer groot (6-10 cM lang), kort- 

 gesteeld. De kelk is bleekgroen, lang buisvormig, 5-hoekig, reikt bijna 

 tot de helft of - 3 der bloemkroon en heeft 5 spits lancetvormige tanden. Na 

 den bloeitijd valt hij af tot op een ringvormig deel aan den voet na. Dit 

 deel wordt houtig en vormt een soort schotel onder de vrucht. De bloem- 

 kroon is sneeuwwit, welriekend, trechtervormig met zeer lange buis, sterk 



] ) Naar J. A. Scopoli, professor in plantkunde te Pavia f 1788. -) carniolaca = 



Uit Karinthië. :i ) atropoides = atropaachtig. ') een Sanskritische naam, ook in 



het Arabisch gebruikt, van tat: steken, om de stekelige vruchten. Van tat is gemaakt 

 tatula en hiervan door de Arabieren datura. 5) van strepho , perf. pass. estrammai: 



draaien, om de in den knop gedraaide bloemkroon. 



