FAMILIE 93. 



SOLANACEAE. — 



119 



Datura Stramonium 



Fig. 146. 



a vrucht. 



geplooid, in den knoptoestand links gedraaid met 5-lobbigen zoom, welks 

 slippen plotseling fijn toegespitst zijn. De 5 meeldraden zijn ingesloten, 

 neigen niet samen en hebben lijnvor- 

 mige, overlangs openspringende helm- 

 knopjes, die veel korter zijn dan de 

 helmdraden. De stempel is 2-lobbig. 

 De doosvrucht is rechtopstaand, groot, 

 dicht met ongelijke, stijve stekels be- 

 zet, eirond, met 2 overlangsche groe- 

 ven en opent zich aan den top met 

 4 kleppen. Zij heeft 2 tweedeelige 

 hokjes. De zaden zijn niervormig, 

 zwart, met verdiepte puntjes en ver- 

 heven knobbeltjes, zij zijn zoo groot 

 als een hennepzaad. ©. 1,5-9 dM. 

 Juli— September. 



De var. Q. Tatula ^) (D. Tatula L., 

 Stramonium chalybea -) Koch.) heeft 

 stengel , bloemstelen en bladnerven 

 violet, de kelk is violet aangeloopen 

 en de bloemkroon blauwviolet. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen openen zich eerst tusschen 7 uur 

 en 8 uur 's avonds, blijven dan des nachts en den volgenden voormiddag 

 open, maar sluiten zich tegen den avond van dien dag voor goed. 



Terwijl de knoppen rechtopstaan, hellen de open bloemen (fig. 147) en 

 is daardoor het stuifmeel tegen regen beschut. Zij rieken gedurende den 

 nacht eigenaardig, iets muskusachtig en ook hare kleur is zoo, dat zij des 

 avonds het meest opvalt. 



Om den honig te bereiken, die op de gewone plaats tusschen de voeten 

 der helmdraden bewaard wordt, zijn slechts 5 buis- 

 vormige tusschenruimten tusschen de helmdraden. 

 Deze toch zijn met de bloemkroon vergroeid en 

 wel met de smalle achterzijde, terwijl de voorzijde 

 zoo verbreed is, dat de zijranden der naast elkaar 

 liggende elkaar aanraken. De toegangsbuizen zijn 

 dus zeer nauw en 55-65 mM lang, zoodat alleen 

 pijlstaartvlinders in staat zijn den honig te bereiken. Deze vliegen des 

 avonds, zoodat alles in de bloem er op wijst, dat zij alleen is aangewezen 

 op bestuiving door deze vlinders. 



Daar de stempel even hoog staat als de helmknopjes, zal bij het sluiten 

 der bloemkroon op den volgenden dag zelfbestuiving plaats kunnen hebben, 

 vooral, doordat de vouwen, waarin zij zich dan legt, de helmknopjes tegen 

 den stempel zullen drukken. 



De vrucht is met stekels bezet, waardoor de zaden, zoo lang ze nog niet 

 rijp zijn , goed beschut zijn tegen het opvreten door dieren. De stekels zijn 

 dan ook recht en moeten niet verward worden met de gekromde stekels 

 aan de vruchten, die als verspreidingsmiddelen dienst doen. 



Merkwaardig is nog dat de zaden zoo lang hunne kiemkracht schijnen te 

 behouden, men meent zelfs langer dan een eeuw. 



Bloem van Datura Stramonium 

 Fig. 147. 



i) Tatula = Datura. 



-') chalybea = staalachtig. 



