120 



SOLANACEAE. 



FAMILIE 93- 



Voorkomen. De plant behoort oorspronkelijk thuis in Zuid-Rusland, den 

 Kaukasus en Tartarije en is bij ons eerst sedert het einde der 17 e eeuw 

 ingevoerd, eerst als sierplant. Zij is toen snel verwilderd. Dat zij tijdens 

 den 30-jarigen oorlog door Zigeuners zou zijn ingevoerd, zooals wel beweerd 

 is, is onjuist gebleken. 



De plant bevat het alkaloid: daturine en is daarom ook wel in de genees- 

 kunde gebruikt om hare verdoovende werking. De versche bladen hebben 

 een onaangenamen geur, die aan Chenopodium hybridum herinnert. Daar 

 de zaden niet onaangenaam smaken, worden zij wel door kinderen gezocht 

 en gegeten en is het daarom een gevaarlijke giftplant. De plant is nu in geheel 

 Europa op bouwland, puinhoopen en aan wegen ingeburgerd. Bij ons is 

 zij vrij algemeen, vooral in de duinen. 



De var. is bij Dubbeldam en Rotterdam gevonden. 



Volksnamen. De naam doornappel wordt het meest gebruikt. In Twente, 

 Salland en de Graafschap Zutphen heet zij duivelkruid, in den Achterhoek 

 van Gelderland wonderboom, bij Zwolle en in Zuid-Limburg steekappel, 

 in Overijsel en op Walcheren dolappel, in de Noord-Veluwe molplant, op 

 Tholen eierplant, in het Land van Hulst duzelappel en in Zeeuwsch-Vlaan- 

 deren mollekruid. 



I". Nicotiana l ) Tra. 



N. Tabacum-) L Tabak (fig. 148). 



Deze plant heeft een onaangenamen geur en is klierachtig kort behaard. Zij heeft een 

 penwortel en een rechtopstaanden, vertakten, dikken, ronden, bebladerden stengel. De 

 bladen zijn zeer groot, iangvverpig-lancetvormig, naar weers- 

 zijden versmald, toegespitst, de onderste zijn afloopend, de 

 bovenste lancetvormig, alle zijn gaafrandig of hebben een 

 gegolfden rand. 



De bloemen zijn rosé en staan in eindelingsche en oksel- 

 standige, pluimvormig gerangschikte, gaffelvormig beginnende 

 ongevorkte bijschermen, met of soms zonder schutbladen. De 

 kelk is cylindrisch-kiokvormig, 5-spletig met drieiioe'.:ig-lan- 

 cetvormige, toegespitste slippen, is blijvend en omhult de 

 vrucht. De bloemkroon is regelmatig, trechtervormig, met 

 lange buis en geplooiden , 5-lobbigen, in den knop klepvor- 

 mig liggenden zoom. De lobben zijn meest driehoekig, toe- 

 gespitst, ten slotte teruggeslagen. De geheele bloemkroon 

 is 4 a 5 maal zoo lang als de kelk. De 5 meeldraden zijn 

 ingesloten, zij hebben rechtopstaande, niet samennemende, 

 rondachtige of eironde, overlangs openspringende helmknopjes. 

 De stempel is knopvormig. De vrucht is een eironde. 2- 

 hokkige, spitse doosvrucht, die langer dan de kelk is en opent zich aan den top met 2 

 overlangsche, ten slotte 2-spletige kleppen. De zaden zijn langwerpig. I. 9-15 dM. 

 Juli— Herfst. 



Voorkomen. De plant is inheemsch in Zuid-Amerika , wordt bij ons om de bladen ge- 

 kweekt en is bij Uithoorn verwilderd gevonden. 



11. Petünia ) Jnss. 



P. nyctaginiflóra 1 ) Juss. Petunia (fig. 149). 



Deze plant is klierachtig zacht behaard en de stengel is uitgespreid vertakt. De ste 



Nicotiana Tabacum 

 Fig. 148. 



J) Naar Jean Nicot, Fransche gezant te Lissabon, die in 1560 de tabakszaden het eerst 

 naar Frankrijk overbracht en het rooken invoerde. -') Tabacum = tabak. Dit woord 



komt het eerst bij Monardes voor. De Mexicanen noemden de tabaksplant yeti en de pijp: 

 tabak. ;i ) van petun of petum, naam voor de tabak bij de oorspronkelijke bewoners 



van Brazilië. J ) nyctaginiflóra = met de bloemen van Nyctago. 



