FAMILIE 94. — SCROPHULARIACEAE. — 121 



bladen zijn langwerpig-eirond , stompachtig, In een korten breeden steel versmald met 

 verheven puntjes. I >e hoogere bladen /ijn hartvormig-elrond , zit- 

 tend , alle zijn gaafrandig. 



De bloemen zijn groot en staan In bebladerde, - bij- 



schermen. De bloemstelen zijn langer dan de bladen. De kelk 

 heeft langwerpige, stompe slippen. De bloemkroon is wit. violet 

 gestreept, aan de keel violet aangeloopen. De bloemkroonbuls is 

 klierachtig zacht behaard, slank, naar boven weinig verwijd, 3-4 

 maal zoo lang als de kelk met afgerond stompe zoomlobben. Q. 

 3-12 d.M. Juni— Herfst. 



Voorkomen. De plant behoort thuis in het gebied der Rio de la 



Plata, wordt bij ons als sierplant en is bij Diepenveen 



verwilderd gevonden. "\ van .^ tunia 



b nycta^initlorn. 



149. 



Familie 94. Scrophulariaceae R. Br. Leeuwenbekachtigen. 



Kruidachtige planten. Bladen verspreid, tegenoverstaand of in kransen, 

 enkelvoudig of samengesteld , zonder steunbladen , soms ontbrekend. Bloemen 

 verschillend gekleurd en op verschillende wijze gerangschikt. Kelk onder- 

 standig, blijvend, 5-deelig tot 5-tandig, zelden (door het onontwikkeld 

 blijven van het achterste kelkblad) 4-deelig (zoo bij bijna alle tot de groep 

 der Rhinantheae behoorende soorten en meest ook bij Veronica, waar ook 

 de bloemkroon door versmelting der de bovenlip vormende slippen bijna 

 regelmatig 4-spletig is). Bloemkroon eenbladig, afvallend, in den knop 

 dakpansgewijze liggend, 5(-4)-slippig met iets ongelijke slippen of 2-lippig. 

 Meeldraden meest 2-machtig, zeldzamer ook een vijfde achterste aanwezig, 

 de middelste zelden, soms (bij Gratiola en Veronica) de 2 voorste onont- 

 wikkeld, alle steeds op de bloemkroonbuis ingeplant en met de insnijdingen 

 van deze afwisselend. Vruchtbeginsel 2-hokkig met 1 stijl en gaven of 

 2-lobbigen stempel. Zaaddragers aan het tusschenschot zittend, meest vele 

 omgekeerde eitjes dragend. Vrucht bijna steeds een 2-kleppige doosvrucht. 

 Kiem binnen het meest aanwezige kiemwit liggend. 



Overzicht der onderfamiliën en groepen der Scrophulariaceae. 



A. De twee rugwaarts liggende (na^r de as gekeerde) bloemkroonslippen bedekken of (bij 

 vergroeiing van deze) de bovenlip bedekt in den knoptoestand de zijdelingsche bloem- 

 kroonslippen. 



a. Bladen verspreid. Vaak een 5e meeldraad aanwezig. Bloemkroon zonder of met 

 zeer korte buis, stervormig of kort klokvormig . Onderfamilie Verbasceae Benth. 



Gesl. Verbascum. 



b. Althans de onderste bladen tegenoverstaand. De 5e meeldraad vervormd of ont- 

 brekend Onderfamilie Autirrhiuoideae Juss. 



aa. Bloemkroon 2-lippig, met blaasvormig opgezwollen, concave lippen. 



Groep Calceolarieae Beuth. 

 Gesl. Caiceolaria. 

 bb. Bloemkroon bijna regelmatig of 2-lippig met vlakke of convexe lippen. Vruchten 

 een veelzadige doosvrucht. 

 aaa. Bloemkroon met een spoor of knobbel aan den voet. 



Groep Antirrhiiieae Beuth. 

 Gesl. Antirrhinum, Linaria. 

 bbb. Bloemkroon zonder spoor of knobbel. 



o. Bloeiwijze bijschermachtig gevormd . . Groep Cheloneae Beuth. 

 Gesl. Scrophularia, Collinsia. 

 Bloeiwijze niet bijschermachtig gevormd. Helmknopjes blijvend 



2-hokkig Groep Gratioleae Beuth. 



Gesl. Gratiola, Mimulus, Limosella. 



