124 — SCROPHULARIACEAE. — FAMILIE 94. 



Hokjes der doosvrucht veelzadig. Doosvrucht meest behaard. 

 aaa. Onderlip der bloemkroon met 3 uitgerande of 2-lobbige 

 lobben. Onderste helmhokjes der 2 kortste meeldraden 

 langer genaaid dan de bovenste. Vrij teere planten. 



Euphrasia blz. 182. 

 />/?/>'• Onderlip der bloemkroon met 3 gave, stompe lobben. 

 Helmhokjes alle gelijk toegespitst aan den voet. Planten 

 10-60 cM hoog. 



J. Bloemen klein (4-8 mM lang), in dichte, eenzijdige 

 trossen. Bladen gaaf of weinig diep getand. Een- 

 jarige, meest sterk vertakte planten. 



Euphrasia blz. 182. 

 II. Bloemen vrij groot, langer dan 8 mM, in vrij losse, 

 niet eenzijdige trossen. Bladen sterk getand. Een- 

 jarige planten , weinig of niet vertakt. 



Parentueellia blz. 188. 



B. Planten zonder groene bladen. Kelk 4-spletig. Bloemkroon 2-lippig. Aan den voet 



van het vruchtbeginsel een vleezige honigklier. Schubvormige bladen tegenoverstaand. 



Lathraea blz. 188. 



1: Yerbascuni l ) L. Toorts. 



Kelk bijna regelmatig, 5-deelig. Bloemkroon stervormig, zonder honig- 

 groefje, met korte buis en een vlakken of concaven zoom met 5, een weinig 

 ongelijke, lobben (de binnenste grooter). Meeldraden 5, ongelijk, de binnenste 



2 langer met onbehaarde of althans minder behaarde helmdraden dan de 



3 andere. Helmknopjes 1-hokkig, overlangs openspringend. Stijl verlengd 

 met samengedrukten stempel, die min of meer langs den stijl afloopt. Doos- 

 vrucht 2-hokkig, zich aan den top met 2, vaak 2-spletige kleppen openend. 



Bloemen geel, soms violet of wit, in aren, trossen of pluimen. Bladen 

 verspreid, gekarteld, getand of vinvormig ingesneden, de onderste in een 

 wortelroset , de aan den stengel staande zittend , stengelomvattend of 

 afloopend. Krachtige kruidachtige, meest met vilt bedekte planten. 



Biologische bijzonderheden. De vlokkige haren , waarmede de bladen der 

 meeste soorten zeer sterk bekleed zijn, maken dat zelfs bij feilen zonne- 

 schijn geen overmatige verdamping kan plaats hebben , zoodat de planten 

 zeer geschikt zijn voor het leven op droge plaatsen. Ook beschutten zij 

 de planten tegen het opvreten door dieren. Die haren , welke straalvormig 

 vertakt zijn, laten n.1. gemakkelijk los van de opperhuid en komen, als zich 

 een dier aan het eten van zulk een blad waagt, in aanraking met het slijm- 

 vlies van den mond en veroorzaken daar een zeer onaangenaam jeukend 

 gevoel. 



Op de Verbascumsoorten neemt men soms roode gallen waar, veroorzaakt 

 door een galmug, Cecidomyia Verbasci. De kleine galmuggen leggen n.1. 

 hare eieren in bloemknoppen.- De larve leeft in een der hokjes van het 

 vruchtbeginsel en de bloemkroon, die zich niet opent, vormt een kapje 

 over de larvenkamer, terwijl de kelk zich vergroot en soms vleezig opzwelt. 

 De geheele gal lijkt op een klein bolletje. 



De bladen geleiden het water, dat er opvalt, centripetaal, want zij staan 

 aan het onderste deel naar boven en met het bovenste deel naar beneden, 

 zoodat het op het onderste deel vallende water direkt naar den stengel 

 geleid wordt, doch dat hetwelk op het bovenste deel valt, droppelt eraan 



Verbastering van barbascum: gebaard. Planten bedekt met vilt en voorzien van ge- 

 baarde meeldraden. 



