126 — SCROPHULARIACEAE. — FAMILIE 94. 



bbb. Trossen een pyramidale pluim vormend. Bladen langwerpig, de onderste 

 gesteeld, aan den voet vaak samengetrokken, van onderen meest wit- 



viltig. Bloemen klein, geel V. oriëntale blz. 130. 



B. Bloemen zonder ontwikkelde schutblaadjes, een enkelvoudige, zeer verlengde tros 

 vormend. Bloemkroon vrij groot, vlak. 



a. Plant beneden kaal, boven klierachtig behaard. Onderste bladen naar boven breeder, 

 de hoogere met iets hartvormigen voet zittend. Bloemstelen bij het opengaan der 

 bloem meest H/ 2 -2 maal zoo lang als hun schutblad en de kelk. Helmknopjes der 

 langere meeldraden aan eene zijde iets afloopend. Stempel knopvormig. Doos- 

 vrucht bijna bolrond V. Blattaria blz. 131. 



b. Stengel meest niet vertakt. Wortelbladen langwerpig of eirond, grof gekarteld , van 

 onderen kort behaard. Bloemstelen vele malen langer dan hun schutblad en de 

 kelk. Alle helmknopjes niervormig, niet afloopend. Stempel knopvormig. Doos- 

 vrucht eirond V. phoeuiceum blz. 132. 



Bastaardvorming. De Verbascumsoorten vormen gemakkelijk bastaarden, 

 meestal op plaatsen, waar twee soorten dicht bij elkaar groeien. De 

 bastaarden tusschen soorten met meeldraden, die met violette wol en zulke, 

 die met gele wol zijn bezet, vertoonen een uit witte en gekleurde haren 

 gemengde haarbekleeding aan de helmdraden en lijken lichtviolet. De 

 bastaarden van V. phoeniceum en de geelbloeiende soorten hebben roest- 

 kleurige bloemkronen. De bastaarden van V. Lychnitis en V. nigrum aan 

 de eene zijde met V. Thapsus, V. thapsiforme en V. phlomoides zijn meest 

 sterk vertakt, zij hebben min of meer het uiterlijk van V. Lychnitis, waar- 

 mede dan ook kleinbloemige vormen van deze vaak verwisseld worden. 

 De helmknopjes en de vruchten zijn bij deze bastaardvormen meest weinig 

 ontwikkeld. 



Volksnamen. De naam toorts wordt veel gebruikt, in Friesland, Salland 

 en op Walcheren noemt men haar wollekruid, in Friesland en op Voorne 

 en Beierland aronsstaf, in Zuid-Limburg koningsbloem, op Voorne en Beier- 

 land aronsstok. 



V. Thapsus 1 ) L. (V. Schraderi'-) G. Mey). Koningskaars (fig. 150). 

 Deze plant is blijvend wit of geelachtig dichtviltig. Zij heeft een pen- 

 wortel, waaruit het eerste jaar alleen een wor- 

 telroset van bladen komt en uit het midden van 

 deze komt het volgende jaar de krachtige, cylin- 

 drische, rechtopstaande, stijve stengel, die on- 

 vertakt of van eenige rechtopstaande takken 

 voorzien is. De bladen zijn dik, langwerpig- 

 elliptisch, zwak gekarteld, iets stijf, aan weers- 

 zijden wollig viltig, de onderste zijn in een 

 steel versmald, de middelste en de bovenste zijn 

 spits en loopen tot het volgende blad af. 



De bloemen zijn vrij groot (15-25 mM), wel- 

 riekend. Zij zitten bijna en wel in bundels, die 

 verbascum Thapsus tot een groote , dichte eindelingsche aar zijn 



F 'g- 15 °- vereenigd. De schutbladen zijn langwerpig-lan- 



cetvormig. De bloemsteeltjes zijn korter dan de kelk. De kelk is 8-12 

 mM lang, tot op 2 / 3 gespleten. De bloemkroon is lichtgeel, van binnen 

 iets donkerder, glanzend, met iets uitgeholden, trechtervormigen zoom,, 

 niet dubbel zoo lang als de kelk. De meeldraden zijn kort, met witwollige 



') Thapsus = wolkruid. -) Schraderi = Schrader's. 



