FAMILIE 94. — SCROPHULARIACEAE. — 129 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in bijna geheel 

 Europa op onbebouwde plaatsen voor. Bij ons is zij vrij zeldzaam, op 

 dezelfde plaatsen als de 2 vorige. De var. (3. is in het Oosterhoutsche 

 bosch en bij Nijmegen, misschien ook aan de Grebbe en bij Deventer ge- 

 vonden. 



V. Lychnitis 'i L. Melige toorts (fig. 154). 



Deze plant is grijsachtig, blijvend viltig. De stengel is krachtig, recht- 

 opgaand, naar boven, evenals de takken scherpkantig en draagt meest tal 

 van pluimvormig gerangschikte bloeiwijzen. Hij 

 is, evenals de onderzijde der bladen, viltig. Deze 

 zijn van boven weinig viltig, iets gekarteld, de 

 onderste zijn langwerpig-elliptisch , in den blad- 

 steel versmald . de hoogere zijn eirond-lancet- 

 vormig, zittend, niet afloopend. 



De bloemen zijn vrij klein (15-20 m.W breed), 

 en staan in vrij ver van elkaar staande hoopjes 

 van 3-6 bloemen , die tot een tros of tot een 

 pluim met korte, opgerichte takken vereenigd 

 zijn. De bloemstelen zijn langer dan de kleine 

 kelk (3-4 m.W). De kelk heeft 5 lijn-lancetvor- 

 mige slippen en is 3 a 4 maal zoo klein als de 

 bloemkroon. De laatste is lichtgeel. De meel- ""f^isT. 



draden hebben helmdraden, die met witte wol 



bedekt zijn en dwars vastgehechte helmknopjes (fig. 154). De stempel 

 is knopvormig. De doosvrucht is omgekeerd-eirond (fig. 154). GO- 6-12 

 d\\. Juni— October. 



De var. p. album -) MUL heeft witte bloemen. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen bevatten ook bij deze soort 

 geen honig. Wel is hier ook de onderste bloemkroonslip het grootst, maar 

 toch vliegen de insecten hier niet op aan, omdat de kroonslippen zich na 

 het openen der bloem iets naar achteren buigen. Daardoor steken de stijve, 

 met haren bezette meeldraden recht uit de bloem en wel komen de 2 

 onderste, langere, onder het midden er uit. Tusschen deze staat op de- 

 zelfde hoogte of iets lager de langere stijl, zoodat de stempel het eerst 

 met de bloembezoekers in aanraking komt en zoo kruisbestuiving verzekerd 

 is. Gedurende het laatste deel van den bloeitijd krommen zich de meel- 

 draden naar boven en achteren, terwijl de stijl zich iets naar beneden 

 buigt en ook de bloemkroon zich iets naar voren kromt. Daardoor is nu 

 spontane zelfbestuiving mogelijk. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. Deze soort komt in geheel 

 Europa op droge, dorre plaatsen voor. Bij ons is zij zeldzaam gevonden op 

 droge heuvels, in de duinstreek en langs rivieroevers. De var. .;. is bij 

 .Maastricht, Eist, in het Oosterhoutsche bosch, in den Ooischen waard . bij 

 Weurt en bij Elswoud gevonden. 



Volksnaam. In Zeeuwsch-Vlaanderen heet de plant Salomon's nachtkaars. 



V. nigrum L. Zwarte toorts (fig. 155\ 



Deze plant is slechts weinig grijsviltig. De stengel is krachtig, naar 

 boven scherpkantig, evenals de ondervlakte der bladen dunviltig en draagt 



i) Lychnitis = lampenkruid. -) album = wit :; ) nigrum = zwart. 



Heikels. Flora. III. 9 



