FAMILIE 94. — SCROPHULARIACEAE. — 137 



kend. Bovenlip rechtopstaand, 2-Iobbig, onderlip 3-lobbig met een 2-lobbig, 

 behaard verhemelte, dat de keel afsluit. Meeldraden 4, tweemachtig, op- 

 stijgend, met 2-hokkige, zich overlangs openende helmknopjes. Helmhokjes 

 gescheiden , aan den voet zonder stekel. Doosvrucht bol- of eirond , 2-hok- 

 kig, veelzadig. Hokjes meest onder den top met 1 of 2 gaten openspringend, 

 de rand dier gaten meest in verscheiden tanden verdeeld. Zaden gevleugeld. 



Bloemen geel, violet, blauwachtig of wit, in de oksels van gewone of 

 schutbladen en dan tot eindelingsche trossen vereenigd. Bladen enkel- 

 voudig, verspreid, tegenoverstaand of kransstandig. Kruidachtige, niet zeer 

 krachtige planten. 



Bij dit geslacht komen vaak abnormale bloemen voor, n.1. regelmatige 

 bloemen met 5 meeldraden en 5 sporen en ook wel geheel zonder sporen 

 zoog. peloriën. Komt er een topbloem voor, wat zelden het geval is, dan 

 is deze vaak zoo bijzonder gebouwd. 



Biologische bijzonderheden. Bij dit geslacht vloeit de honig van de ver- 

 hevenheid aan den voet van het vruchtbeginsel, waar hij gevormd wordt, 

 door een smalle spleet tusschen de 2 langere meeldraden in de spoor. In 

 het algemeen is de inrichting der bloem met het oog op de bestuiving als 

 bij Antirrhinum. Het zijn weder bijen en hommels, die in staat zijn de 

 onderlip voldoende neer te drukken, om den honig te kunnen bereiken en 

 de bestuiving te bewerken. Ook hier zijn de bloemen meest homogaam , 

 soms proterogynisch. 



Bij enkele soorten, b.v. bij Linaria spuria en L. Elatine, treft men vaak 

 kleistogame bloemen aan, die vaak aan den stengel boven den grond ont- 

 staan, doch zich daarna in den bodem werken. 



De tanden aan de openingen in de vruchten der Linaria's zijn hygros- 

 copisch , zoodat de vruchten alleen bij droog weer geopend zijn. 



De zaden zijn meest gevleugeld en worden door den wind verspreid. 



De Linaria's worden door het vee versmaad , bij L. vulgaris misschien , 

 omdat de bladen der plant zooveel gelijken op die van de vergiftige 

 Euphorbia Cyparissias. 



Volksnamen. De namen leeuwenbek en vlasbek worden het meest ge- 

 bruikt. In Groningen spreekt men van vogeltje op een been, in den Achter- 

 hoek van Gelderland, in Noord-Limburg en op Goeree van wild vlas, in 

 Zuid-Holland van gaper, in het Land van Hulst van vlaskruid. 



Tabel tot het deter mineeren der soorten van het geslacht Linaria. 



A. Verhemelte van de bloemkroon de keel bijna geheel sluitend. 



a. Bladen gesteeld. Bloemen alleenstaand in de oksels van gewone bladen, lang- 

 gesteeld, klein. 



aa. Bladen meest verspreid, korter dan de steel, hart-niervormig, 5-lobbig, hand- 

 nervig. Kelkslippen lijn-lancetvormig. Doosvrucht bolrond, de hokjes met 

 meerkleppige gaten openspringend. Zaden met stompe, netvormige lijsten bezet. 



L. Cymbalaria blz. 138. 

 bb. Bladen langer dan de steel, vinnervig. Hokjes der doosvrucht met zijde- 

 lingsche gaten, die zich door het afvallen van een deksel openen. Zaden 

 eirond. Stengel van den voet af in vele neerliggende takken gedeeld, evenals 

 de bladen met klierharen en lange, zachte haren bezet. Onderste bladen 

 tegenoverstaand, de andere verspreid, korter dan de bloemstelen. 

 aaa. Middelste bladen spies-, de bovenste pijlvormig. Kelkslippen lancet- 

 vormig. Spoor recht. Zaden met netvormige, uitstekende lijsten. 



L. Elatine blz. 139. 



