FAMILIE 94. 



SCROPHULARIACEAE. 



141 



Linaria vulgaris 

 Fig. 167. 



3-nervige, ongerande slippen, die korter zijn dan de doosvrucht. Debloem- 

 kroon is lichtgeel, zelden bijna wit, het verhemelte is oranje, de onderlip 

 3-, de bovenlip 2-lobbig. Er is een rechte of iets ge- 

 kromde spoor, die bijna zoo lang is als de bloem- 

 kroon. De doosvrucht is 6-8 mM lang, kort eirond, 

 3 maal zoo lang als de kelk (fig. 167). De zaden 

 zijn vlak, rondachtig-niervormig, breedvliezig gerand 

 {fig. 167), in het midden door knobbeltjes ruw, 

 donkerbruin. 4- 3-9 dM. Juni— Herfst. 



Bij deze soort zijn peloriën het meest waargenomen. 

 Behalve de gewone vormen daarvan zijn er ook 

 bloemen gevonden met 2 of 3 sporen enz. 



Biologische bijzonderheden. Het zijn bij deze soort 

 alleen bijen met lange slurven en hommels, die in 

 staat zijn de onderlip voldoende neer te drukken en 

 bovendien bij den honig te kunnen komen. Zij bewegen hun slurf daarbij 

 door een smalle groeve, die aan weerszijden van oranjekleurige haren is 

 voorzien. Zij kruipen zoover mogelijk in de bloemen en strijken daarbij 

 langs den stempel en de helmknopjes, die onder de bovenlip liggen. De 

 stempel ligt tusschen de helmknopjes der kortere en der langere meeldraden, 

 zoodat zoowel kruis- als zelfbestuiving mogelijk is, doch de laatstgenoemde 

 schijnt geen vruchtvorming ten gevolge te hebben. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 op allerlei gronden , in bouwland , langs wegen en dijken voor en is bij ons 

 algemeen. 



Volksnamen. De plant heet het meest gele leeuwenbek, doch wordt in 

 Groningen vogeltje op een been genoemd, in Oost-Drente kanarietjes, in 

 de Graafschap Zutphen ratel, in den Achterhoek van Gelderland en op 

 Goeree wild vlas, in Waterland schoenenmuiitjes, 

 op Walcheren leeuwemuiltjes. 



L chalepénsis ') Mill. IJle leeuwenbek (fig. 168). 



Deze plant is onbehaard en heeft dunne, rechtopstaande, 

 niet of weinig vertakte stengels. De bladen der niet bloeiende 

 takken aan den voet van den stengel en de onderste stengel- 

 bladen zijn tegenoverstaand, of staan 3 bijeen en zijn lang- 

 werpig-lancetvormig, de overige zijn lijnvormig, 1-nervig en 

 staan verspreid. 



De bloemen zijn vrij groot, wit en staan in een zeer lossen, 

 aarvormigen tros. De bloemstelen zijn korter dan de kelk. 

 De schutbladen zijn lijnvormig, eerst rechtopstaand, later 

 teruggeslagen. De kelk is onbehaard met lijnvormige, uitge- 

 spreide slippen, die bijna even lang zijn als de wit of violet 

 geaderde bloemkroon. Deze is 12-15 mM lang met een zeer 

 dunne, draadvormige, gebogen spoor, die 2a3 maal zoo lang 

 ïs als de bloemkroon. De doosvrucht is bijna bolrond, vrij wat korter dan de kelk (fig. 

 168). De zaden zijn eirond, kantig, gerimpeld, niet gevleugeld, e. 2-4 dM. April— Juni. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant behoort thuis op zandig bouwland in 

 'het gebied der Middellandsche Zee en is bij ons bij Rotterdam aangevoerd gevonden. 



L. arvénsis-) Desf. Akkerleeuwenbek (fig. 169). 



Deze plant is kaal, alleen de bloeiwijze, kelken en doosvruchten zijn klierachtig behaard. 



Linaria chalepénsis 

 Fig. 168. 



J ) chalepénsis = van Aleppo. 



-) arvénsis = veld. 



