146 



SCROPHULARIACEAE. — 



FAMILIE 94. 



Van deze komt nog eene forma auriculata ') All. met zijlobben aan den 

 voet van den bladsteel voor. 



Biologische bijzonderheid. De inrichting der bloem met het oog op de 

 bestuiving is als bij S. nodosa. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De vormen komen in Midden- 

 en Noord-Europa voor op vochtige plaatsen , langs oevers van rivieren en 

 slooten. De vorm «. is vrij zeldzaam, de vorm ,3. vrij algemeen, de vorm 

 y. evenzoo. De forma auriculata is tusschen Wijlre en Gulpen en te Itter- 

 sum bij Zwolle gevonden. 



S. vernalis 2 ) L. Voor j aarsh elmkr uid (fig. 175). 

 Deze plant is klierachtig behaard en heeft een spilvormigen wortel en 



een onvertakten , vierhoekigen , dikken, hollen 

 stengel. De bladen zijn lichtgroen , rondachtig 

 of eirond , aan den voet meest iets hartvormig, 

 ingesneden dubbel gezaagd-getand , dun. De 

 bovenste bladparen staan dicht opeen. 



De bloemen zijn geelachtig groen , zij staan 

 in de bladoksels. De bloemstelen zijn 2-4 cM 

 lang, verdeelen zich aan den top vorksgewijs 

 en dragen 2 of meer bloemen. De steeltjes 

 dier bloemen zijn, althans in het eerst, zoo 

 kort, dat alle bloemen in een der bladoksels 

 staand , in een hoopje opeenstaan. De kelk 

 heeft langwerpige, ongerande, vrij spitse, aan 

 den top omgebogen slippen. De bloemkroon 

 is 6-9 mM lang met samengetrokken keel. De 

 meeldraden steken ten slotte uit de bloem- 

 kroon, een beginsel van een 5 den meeldraad ontbreekt. De doosvrucht is 

 8-10 mM lang, bijna onbehaard, eirond-kegelvormig. 0©. 15-45 cM. 

 April— Juni. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden- en 

 Zuid-Europa voor op beschaduwde plaatsen, ook in heggen. Bij ons is zij 

 waarschijnlijk meest een verwilderde sierplant, die ook wel gekweekt is om 

 honig voor de bijen te leveren. 



Scrophularia vernalis 



Fig. 175. 



a bloem opengesneden, b vrucht. 



6. Collinsia ! ) Nutt. Colli nsia. 



C bicolor 4 ) Benth. 



Deze plant heeft tegenoverstaande bladen, de onderste zijn gesteeld, eirond, evenals de 



hoogere eirond-lancetvormige, bijna zittende , klein gezaagd. 



De bloemen (fig. 176) zijn vrij groot (16-20 mM lang), zij zijn geplaatst in okselstandige, 



3-5-bloemige bijschermen (schijnbaar in kransen). De bloemstelen zijn 



korter dan de behaarde kelk. De kelk is 1-bladig, 5-deelig, met driehoekig- 



eironde slippen, half zoo lang als de bloemkroon. De bloemkroon is 



2-lippig, met duidelijke buis en staat wat naar beneden. De buis is licht- 



lila, van binnen gebaard, de bovenlip is ook licht lila, doch donkerder 



Bloem van gestreept, de onderlip is in het midden wit, aan den top vuilpurper, aan 



Collinsia bicolor ^ e z jj c j en v j i e t. De middenslip dier onderlip is samengevouwen en om- 



lg ' ' ' sluit de naar beneden gebogen meeldraden en den stijl. De 4 meeldraden 



zijn vruchtbaar. De doosvrucht is 2-hokkig, bol- of eirond en springt met 2-spletige 



kleppen open. O. 3-4,5 dM. Juni— Augustus. 



*) auriculata = van een ooitje voorzien. -) vernalis = voorjaars. 



3) naar Collins, botanicus te Fhiladelphia, f 1669. ') bicolor = tweekleurig. 



