FAMILIE 94. — SCROPHULARIACEAE. — 149 



den top wortelen en tot nieuwe plantjes uitgroeien. De bladen zijn veel 

 langer dan de bloemstelen, zij zijn natuurlijk wortelstandig en hebben een 

 draadvormigen steel, die langer is dan de lang- 

 werpige of lijn-spatelvormige, gave, iets vleezige 

 bladschijf. De laatste ontbreekt in dieper water 

 meestal. 



De bloemen zijn wortelstandig, staan in de blad- 

 oksels, op stelen, die langer zijn dan de kelken. 

 De kelk is klokvormig met 5 korte, eironde, spitse 

 slippen, die ten slotte aan den top naar buiten 

 gekromd zijn. Hij is korter dan de bloemkroon en 

 ook dan de doosvrucht. De bloemkroon is zeer 

 klein (2 mM in middellijn), wit of roodachtig-wit 

 met groene buis, zij is stervormig met korte buis 

 en vlakken , gelijkmatig 5-lobbigen zoom. Er zijn Limoseiia aquatica 



4 tweemachtige of 2 meeldraden. De helmknopjes 



hebben versmolten , ongestekelde hokjes. De stijl is kort en draagt een 

 knopvormigen stempel. De doosvrucht (fig. 180) is zacht, bol-eirond, met 

 2 onvolledige hokjes, is veelzadig en springt aan het tusschenschot met 2 

 kleppen open. De zaaddragers zijn grootendeels vrij. 0. 2,5-5 cM. Juni — 

 October. 



De plant bevat een giftig glycosid: cyclamin (arthanitin). 



Biologische bijzonderheden. Deze plant behoort tot de amphibische 

 gewassen. Soms groeit zij geheel ondergedoken en dan zijn de bladstelen 

 veel langer dan anders en zijn de bladschijven minder ontwikkeld. Ook zijn de 

 bladen dan teerderen meer doorschijnend. De plant gelijkt veel op Littorella. 

 Groeit zij echter in het oeverzand of slib, dan vormt zij daar rosetjes met 

 langwerpig-spatelvormige , langgesteelde bladen en uitloopers naar alle 

 zijden. Meestal verheffen zich de bloemen boven water, doch komen zij 

 door verhooging van den waterspiegel onder water, dan openen zij zich 

 niet, de binnenruimte der bloem blijft dan met lucht gevuld en daar heeft 

 dan zelfbestuiving plaats. 



De zaden vallen in het slib en worden vaak aan de pooten van vogels, 

 die daar komen om te drinken, medegenomen. Als dan later dat slib met 

 de zaden er in verdroogt, laat het los en valt op een andere plaats neer, 

 zoodat op die wijze de zaden verspreid worden. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden- en 

 Noord-Europa aan rivier- en beekoevers en op overstroomde plaatsen voor. 

 Bij ons is zij zeldzaam en alleen op rivierklei gevonden. 



10 Digitalis ] ) Trn. Vingerhoedskruid. 



Kelk diep 5-slippig met ongelijke slippen. Bloemkroon buis-klokvormig, 

 aan den voet versmald, met korten, scheeven, meest 4-lobbigen zoom, 

 onduidelijk 2-lippig. Onderlip met 3 ongelijke lobben (de middenlob is 

 breeder dan de zijlobben), bovenlip breed, kort, ongedeeld of uitgerand. 

 Meeldraden 4, tweemachtig, opstijgend, met gescheiden, zich overlangs 

 openende hokjes der helmknopjes, deze aan den voet zonder stekel. Stijl 



van het Latijnsche digitus: vinger of digitale: vingerhoed, naar den vorm der bloem- 

 kroon. 



