FAMILIE 94. 



SCROI'MULAKIACEAI 



159 



Bloem van Veronica Chamaedrys 



Fig. 189. 



1 bloem van voren gezien , 2 bloem 



met Ascia podagrica, die zich de 



meeldraden naar de bnikzijde 



heeft omgeslagen. 



zijn door de ineengrijpende buitenste bladen, die mei witte haren bekleed zijn. 



De bloemen zijn geheel ingericht voor de bestuiving door zweefvliegen 



(fig. 189) (Ascia, Melanostoma). De stijl is schuin naar beneden gericht en 



de 2 meeldraden wijken naar rechts en links uiteen. De insecten /weven 

 eerst eenigen tijd voor de zijwaarts gerichte 

 bloem en steken dan hun slurf naar het door- 

 een witten ring goed kenbare midden der 

 bloem om uit het korte kroonbuisje honig te 

 halen. Zij zoeken steun aan den ingang der 

 bloem en terwijl zij zich nu op de 2 helm- 

 draden zetten , buigen deze zich naar beneden 

 en binnen en komen met hunne knopjes tegen 

 de buitenzijde van het insect, waaraan zij 

 stuifmeel afgeven. In een volgende bloem 

 gekomen , raken zij eerst met die buikzijde den 

 stempel aan en dus is kruisbestuiving vrijwel 

 verzekerd. In de open bloemen is zelfbestuiving zoo goed als uitgesloten. 

 Blijven echter bij regenachtig weer de bloemen gesloten , dan geschiedt zij wel. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De soort komt in geheel Europa 

 op grasgrond, aan wegen en boschkanten voor en is bij ons algemeen. 

 De var. p. is vrij zeldzaam, de var. y. alleen bij Valkenburg (L.), Charlois 

 en Maastricht gevonden. 



Volksnamen. In Noord-Overijsel heet de plant wiensel en stijfselbloempjes, 

 aan den Veluwezoom meisjestrouw, in Utrecht vergeet-mij-niet, in het 

 Oostelijk deel van Noord-Brabant oogentroost, op Zuid-Beveland vogeldarm. 



V. officinalis 1 ) L. Mannetjeseereprijs (fig. 190). 



De plant is ruw behaard, naar boven klierharig. Uit den vertikalen wor- 

 telstok komt een vrij stevige, kruipende, zoden- 

 vormende, naar boven opstijgende, aan den voet 

 vertakte stengel. De bladen zijn tegenoverstaand, 

 omgekeerd eirond, elliptisch of langwerpig-om- 

 gekeerd eirond , kort gesteeld , gekarteld-gezaagd, 

 zij zijn eenigszins stijf. 



De bloemen zijn klein en staan in aarvormige 

 trossen , die meest alleen in den oksel van een 

 blad van een bladpaar staan, zij zijn veelbloemig 

 en tamelijk dicht. De bloemstelen zijn korter 

 dan het schutblad en de kelk, in den knop- en 

 in den vruchttoestand rechtopstaand. De kelk 

 is behaard met 4 weinig ongelijke, lancetvormige 

 slippen. De bloemkroon is lichtblauw met don- 

 kerder aderen, zelden wit, zij is langer dan de 



kelk. De stijl is even lang als de doosvrucht. De laatste (fig. 190) is langer 

 dan de kelk, stomp of stomphoekig uitgerand, klierachtig behaard, drie- 

 hoekig-omgekeerd hartvormig, samengedrukt. 4. 1,5-3 dM. Juni— Augustus. 



De plant wordt bij het drogen wat zwart. 



Biologische bijzonderheden. Door galmijten worden vaak de kroonbladen 

 sterk bladachtig. De op de plaats der bloemen optredende rosetjes van 



Veronica officinalis 

 Fig. ISO. 



M officinalis = geneeskrachtig. 



