160 



SCROPHULARIACEAE. — 



FAMILIE 94. 



kleine, groenachtige blaadjes zitten aan de spil der bloeiwijze dicht opeen 

 en vormen groene trossen. Ook is soms het gevolg van de werking dezer 

 mijt alleen het gevuld zijn der bloemen. 



De bloemen zijn vaak homogaam, zij openen zich niet zoo wijd als bij 

 V. Chamaedrys. De aan den voet veel dunnere meeldraden staan uit de 

 bloem recht naar voren en iets uit elkaar, zoodat ze van den daaronder 

 staanden stijl verwijderd zijn. Insecten, die komen, om honig te verzamelen, 

 raken met verschillende plaatsen van hun lichaam de helmknoppen en den 

 stempel aan en bewerken zoowel kruis- als zelfbestuiving. Als insecten- 

 bezoek uitblijft, kan zelfbestuiving plaats hebben, doordat de meeldraden, 

 als zij beginnen te verwelken, zoover naar binnen en beneden draaien, 

 dat zij den stempel aanraken. 



Ook zijn protrandrische en proterogynische bloemen aangetroffen, waarbij 

 zelfbestuiving is uitgesloten. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 voor op droge plaatsen, in de duinen en op de heiden, in zandige streken 

 en is bij ons algemeen. 



De naam mannetjeseereprijs staat in verband met den ouden naam eere- 

 prijsmanneken (zie blz. 55, deel II). 



V. prostrata ') L. Liggende eereprijs (fig. 191). 



Deze plant is kort grijsachtig behaard. Zij heeft een houtigen wortelstok, 



waaruit teere stengels komen , waarvan de jon- 

 gere en de geen bloemen dragende in een cirkel 

 op den bodem uitgespreid zijn , terwijl zij later 

 opstijgend of rechtopstaand worden. De bladen 

 zijn tegenoverstaand, lijn-lancet- tot lancetvor- 

 mig, in een korten steel versmald, weinig grof 

 getand of gaafrandig met omgerolden rand. 



De bloemen zijn vrij klein en staan in oksel- 

 standige, vrij korte, veelbloemige, dichte trossen. 

 De bloemsteeltjes zijn iets afstaand, korter dan 

 de lijnvormige, afgeronde schutbladen. De kelk 

 is onbehaard met 5 zeer ongelijke slippen, de 

 bovenste is zeer kort. De bloemkroon is licht- 

 blauw, zelden rosé of wit (nooit donkerblauw 

 als bij V. Teucrium) , zij is langer dan de kelk 

 en heeft stompe slippen. De stijl is iets langer dan de doosvrucht (fig. 191), 

 die rondachtig-omgekeerd eirond, spits uitgerand, klein is. Zij is even 

 breed als hoog, langer dan de kelk en evenals deze kaal. 2[-h. 7-22 cM. 

 Mei, Juni. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. Deze soort komt in Midden- en 

 Zuid-Europa op hoogen , drogen grasgrond . op heuvels en aan dijken voor 

 en is bij ons vrij zeldzaam. 



V. Teucrium -) L. (V. latifólia :; ) Aut.). Breedbladeereprijs (fig. 192). 



Deze soort is grijsachtig behaard. Uit den eenigszins houtigen wortel- 

 stok komen vele, wat stijve, opstijgende of rechtopstaande stengels, die 

 kort of langer behaard zijn. De bladen zijn tegenoverstaand, eirond tot 



Veronica prostrata 

 Fig. 191. 



1 ) prostrata 

 breedbladig. 



neerliggend. 



-) beteekenis, zie bij Teucrium. 



; ) latifólia = 



