162 



SC30PHULARIACEAE. - 



FAMILIE 94. 



kransen. De bladen zijn uit hartvormigen of afgeronden voet langwerpig- 

 tot lijn-lancetvonnig, spits, tot aan den top scherp ongelijk-, aan den voet 



meest bijna dubbel gezaagd, aan weerszijden 

 bijna kaal. 



De bloemen staan in een eindelingschen 

 tros, dikwijls zijn er bovendien nog eenige 

 zijstandige, alle zijn tamelijk dicht. De bloem- 

 stelen zijn meest korter dan de kelk. De 

 schutbladen zijn lijn-priemvormig, omstreeks 

 even lang als de kelk. De bloemkroon is 

 hemelsblauw, in tuinen ook wit. De doos- 

 vrucht is rondachtig, opgezwollen, uitgerand. 

 4. 6-12 dM. Juli, Augustus. 



Verschillende vormen dezer soort zijn: 



a. vulgdris ') Koch. Bladen met hartvor- 

 migen voet, tegenoverstaand of in kransen 

 van drie. 



p. maritima -) L. Bladen aan den voet af- 

 gerond, meest smal iancetvormig, tegenover- 

 staand of in kransen van 3. 



7. média ) Schrad. Bladen aan den voet 

 wigvormig, in kransen van 3. 



o. gldbra A ) Schrad. Bladen geheel kaal , 

 tegenoverstaand of in kransen van 3. 



Biologische bijzonderheden. In de homo- 

 game bloemen steken eerst de meeldraden 5 

 mM uit de bloemen en wijken uiteen met de opengesprongen vlakten naar 

 beneden gekeerd. De stempel is knievormig naar beneden gebogen en ligt 

 buiten de vallijn van het stuifmeel. Als de helmknopjes verdrogen, verlengt 

 zich de stijl, wordt recht, dus de stempel komt op de plaats, waar vroeger 

 de helmknopjes stonden. Daardoor is, hoewel de bloemen homogaam zijn, 

 toch kruisbestuiving verzekerd. 



De insecten kruipen honig zuigend langs de dichte bloeiwijzen van bene- 

 den naar boven, zoodat ze de stempels der onderste bloemen met stuifmeel 

 beleggen uit andere planten en uit de bovenste stuifmeel halen. In de 

 middelste bloemen zal dus gewoonlijk geitonogamie plaats hebben. Zoo 

 insectenbezoek uitblijft, zal door het dicht opeenstaan der bloemen vaak 

 bestuiving van een hoogere bloem op een lagere plaats hebben door neer- 

 vallend stuifmeel. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De soort komt in Oost- en 

 Midden-Europa in vochtige weilanden, aan slootkanten, rivieroevers en in 

 struikgewas voor. Zij is bij ons sierplant en waarschijnlijk zullen alle ge- 

 vonden exemplaren wel verwilderde zijn. De vorm «. is zeldzaam gevonden,, 

 de vorm p. evenzoo, de vorm 7. alleen bij Pettelaar, de vorm <?. met tegen- 

 overstaande bladen bij Haarlem en met bladen in kransen van 3 bij Amster- 

 dam , Haarlem en feoxtel. 



Volksnaam. In Salland heet de plant kattestaart. 



Veronica longifolia 

 Fig. 194. 

 / blad, 2 bloem overlangs doorge- 

 sneden, 3 vrucht. 



») vulgaris = gewoon. 

 ••) glabra = onbehaard. 



-) maritima = zee. 



:; ) media == middelste. 



