FAMILIE 94. 



— SCROPHULAWACEAE. — 



171 



vinden) en zijn dik (door het reservevoedsel, dat er zich in bevindt, om het 

 voortgroeien mogelijk te maken). Bij de soorten van dit geslacht zitten 

 aan de wortels geen wortelharen, maar het feit, dat de opperhuidscellen 

 der wortels altijd met donkere humusklompjes zijn vergroeid, pleit er voor, 

 dat deze gewassen ook uit den humus van den bodem organische verbin- 

 dingen opnemen, zoodat zij dan tevens saprophyten zouden zijn. 



In de bloemen wordt bij het geslacht Melampyrum honig afgescheiden 

 door een vleezige lob aan den voet van het vruchtbeginsel zittend. De 

 helmknopjes zitten onder de bovenlip verscholen, zoodat het stuifmeel goed 

 beschut is tegen regen. De onderlip dient voor de insecten om er op aan 

 te vliegen. 



Zie verder over de inrichting der bloem in verband met de bestuiving bij 

 M. pratense. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Melampyrum. 



A. Bloemen in de aarvormige trossen naar alle zijden gekeerd. Bladen lijn-lancet- tot 

 lijnvormig. Trossen ijl. Schutbladen eirond-lancetvormig met borstelvormige zijslippen, 

 de bovenste gekleurd , van onderen met 2 rijen zwarte puntjes. Kelktanden even lang 

 als de bloemkroonbuis M. arvense blz. 171. 



B. Bloemen in de aarvormige trossen naar eene zijde gekeerd. Bladen lancet- tot lijn- 

 lancetvormig. Trossen vooral aan den voet los. Schutbladen lancetvormig, aan den 

 voet aan weerszijden meest met een of meer priemvormige tanden, groen. Kelk kaal 

 met lijnvormige tanden, die korter zijn dan de halve buis der bloemkroon. 



H. pratense blz. 172. 



M. arvense : L. Wilde weit (tig. 207). 



Deze plant is kort behaard. Uit den penwortel komt een stijf rechtop- 

 staande, stompe, vierzijdige stengel, die meest 

 rechtopstaande takken draagt en vaak roodachtig 

 is aangeloopen. De bladen zijn lijn-lancet- tot 

 lijnvormig, ruw. zittend, de bovenste zijn inge- 

 sneden met slippen aan den voet. 



De bloemen staan in vrij lange, eenigszins 

 ijle, aarvormige trossen. De schutbladen zijn 

 eirond-lancetvormig. vinspletig met borstelvor- 

 mige zijslippen, de bovenste zijn gekleurd (licht- 

 purper. zelden wit) en van onderen met 2 rijen 

 zwarte puntjes bezet. De kelk is kort behaard 

 en draagt borstelvormige, toegespitste tanden, 

 die evenlang zijn als de buis der bloemkroon. 

 De bloemkroon is fraai rood gekleurd , met een 

 witachtigen ring, geel aan het verhemelte, ruim 

 2 cM lang, met een lange, dunne, boven wijder wordende buis en korte 

 slippen, waarvan de bovenste helmachtig gewelfd en aan den rand iets 

 terug is geslagen, terwijl de onderlip bijna eirond is en aan den top 3 korte, 

 stompe tanden draagt. De vrucht is omgekeerd eirond, 2-zadig, korter dan 

 de kelk. 1. 1,5-3 dM. Juni— September. 



De zaden geven, in het brood gebakken, daaraan een roodachtige tint 

 en naar het schijnt ook een onaangenamen smaak. 



Biologische bijzonderheden. Merkwaardig is bij deze soort de inrichting, 

 waardoor de bloeiwijze meer in het oog valt. n.1. dat de schutbladen een 



, 



- 



V 







Melampyrum arvense 

 Fig. 207. 



') arvense = veld. 



