FAMILIE 94. — SCRQPHULARIACEAE. — 1K3 



de bovenlip zitten, terwijl de onderlip als zitplaats dient voor de bloem- 

 bezoekende insecten. 



De bloemen zijn meest proterogynisch en worden door bijen bestoven. 



Volksnamen. De naam oogentroost is het meest algemeen in gebruik , in 

 Oost-Drente zégi men ook oogenklaar, op Overflakkee lantarentjes. 



Tabel tot het cl ctermi nccreti der soorten van het geslacht Euphrasia. 



A. Bovenlip der roodc of gele bloemkroon ongedeeld of uitgerand, de randen er van niet 

 teruggeslagen. Slippen der onderlip stomp. Helmhokjes alle even lang genaaid. Bloe- 

 men klein . zeer kort gesteeld . in eenzijdige , aan den voet vaak afgebroken aren. Bladen 

 tegenoverstaand, eirond-Iancet- tot lijnvormig. 



a. Mecldraden weinig buiten de rosé bloemkroon uitstekend. Helmknopjes aan den 

 top door vlokjes verbonden. 



aa. Bladen lancet- tot Hjn-lancetvormig, spits, aan den voet breeder, verwijderd 

 gezaagd. Schutbladen langer dan de bloemen. Kelktanden driehoekig. Bloem- 

 !roon donzig behaard. Doosvrucht evenlang als de kelk, niet uitgerand. 



E. Odontit>s blz. 183. 



bb. Bladen eirond-lancetvormig, vrij stomp. Kelktanden stomp. Doosvrucht uit- 

 gerand, langer dan de kelk E. verua blz. 185. 



b. Meeldraden ver buiten de goudgele bloemkroon uitstekend. Helmknopjes kaal, vrij. 

 Bladen lijn-lancet- tot lijnvormig, de bovenste gaafrandig. Schutbladen korter dan 

 de bloemen. Bloemkroon gebaard E. latea blz. 185. 



B. Bovenlip der wit- of blauwachtige bloemkroon 2-lobbig, aan de randen teruggeslagen 

 met 6 violette lengtestrepen. Onderlip met 9 violette lengtestrepen en met een citroen- 

 gele vlek , met diep ingesneden slippen. Onderste helmhokjes der kortere meeldraden 

 met een langeren stekel. Bladen eirond tot langwerpig-eirond, aan weerszijden 3-7- 

 tandig. Tanden naar den bladvoet toe kleiner, die der bovenste bladen langer en 

 meer toegespitst. Helmknopjes aan den voet gebaard. Doosvrucht aan den rand ge- 

 wimperd (E. officinalis L.). 



a. Bloemen 4-8 mM lang. Bloemkroonbuis niet of nauwelijks uit de kelkbuis stekend. 

 Lobben der bovenlip 2-3-tandig. Doosvrucht smal, niet of zwak uitgerand. 



E. nemorosa blz. 185. 

 Ondersoorten: 



1. E. stricta. Stengel zonder klieren. Bladen grasgroen, kaal, de tanden, evenals 

 die der schutbladen, genaaid. 



2. E. curta. Bladen spits, aan weerszijden met 4-5 tanden, aan weerszijden of 

 althans van onderen kortborstelig. Bladtanden , evenals die der afstaande of 

 teruggebogen schutbladen , zeer kort genaaid. Kelk witborstelig. 



3. E. nitidula. Stengel beneden vertakt. Bladen en de afstaande of iets neerge- 

 bogen schutbladen geheel kaal met ongenaaide tanden. 



4. E. gracilis. Stengel dun, onvertakt. Bladen glanzend, evenals de rechtop- 

 staande schutbladen, kaal. 



b. Bloemen 8-14 mM lang. Bloemkroonbuis zich tegen het einde van den bloeitijd 

 verlengend en dan duidelijk uit den kelk stekend. Lobben der bovenlip 2-tandig. 



Doosvrucht breed, uitgerand E. Rostkoviana blz. 187. 



Ondersoort: 



1. E. pratensis. Stengel beneden vertakt. Bladen kort toegespitst, witachtig bor- 

 stelig en met langere ktierharen bezet. Bladtanden niet genaaid. 



E. Odontites 1 ) L. Roode oogentroost (fig. 220). 



De plant is ruw kort behaard, de haren van den stengel zijn naar be- 

 neden, die der bladen naar voren gericht. De stengel is rechtopgaand, 

 onduidelijk vierkant, meest afstaand- of opstijgend vertakt, de onderste 

 takken dragen geen bloemen. De bladen zijn lancet- tot lijn-lancetvormig, 

 spits, aan den voet breeder, verwijderd gezaagd. 



! ) Odontites = tandkruid, een afkooksel van de plant met wijn zou nl. tandpijn doen 

 ophouden. 



