FAM1I il : 94. 



— SCROPHULARIACEAE. — 



189 



bereiken , zuigwratjes vormen , die eerst bolvormige kopjes zijn , maar bij 

 het verder groeien schijfjes worden, die zich door een kleverige stof aan 

 de buitenste cellaag van (\cn aangevallen wortel hechten. Nu groeit , evenals 

 bij de halfparasitisch levende Rhinantheae , uil den kern der zuigwrat een 

 bundel zuigcellen in <.kn wortel der voedsterplant. Intusschen is de stengel 

 voortgegroeid, heeft zich onder den grond vertakt en daaruit zijn bij wortels 

 ontstaan, die hetzelfde doen als de hoofdwortel , zoodat op den duur een 

 geheel net van wortels de voedsterplant omspint. Het zijn vooral wortels 

 van loofboomen , vooral Corylus, Fagus, Alnus, die aangetast worden. 



In het najaar sterven die zuigwortels af, doch in het voorjaar ontstaan 

 weer nieuwe. 



Nog een reden, om dit geslacht bij de Rhinantheae te voegen , dient hier 

 te worden vermeld, n.1. dat de inrichting der bloem en de wijze, waarop 

 de bestuiving plaats heeft, in vele opzichten overeenkomt met die bij de 

 andere Rhinantheae. 



L. squamaria l ) L S c h u b wortel (fig. 230). 



Deze plant is naar boven kiierachtig en vrij lang behaard. De wortelstok is vertakt, 

 dicht mei witte, vleezige, dakpansgewijze over elkaar 

 liggende, hartvormig-ronde schubben bezet. Destengel 

 is rechtopstaand, beschubd , witachtig, roodachtig aan- 

 geloopen , zelden geheel wit. 



De bloemen rieken aangenaam, zijn wit of rosé, kort 

 gesteeld, vrij groot, knikkend, en staan in een zeer 

 dichten, eenzijdigen tros, die voor het opengaan over- 

 gebogen is, doch zich later opricht. De schutbladen 

 staan in 2 rijen. De kelk is klokvormig, roodbruin, 

 4-slippig, kiierachtig behaard met eironde, eenigszins 

 spitse slippen, die bijna zoolang als de bloemkroon 

 zijn. De laatste is glad, met opgerichte, bijna even- 

 wijdige lippen, de bovenlip is donkerrood, gaaf, de 

 onderlip witachtig geel, kleiner, 3-tandig. De meel- 

 draden zijn tweemachtig, steken bijna uit, zijn op het 

 onderste deel der bloemkroon ingeplant en hebben 

 gewimperde helmknopjes. De stijl is gekromd met een 

 2-lobbigen stempel. Het vruchtbeginsel is aan den voet 

 van voren met een vleezige klier voorzien. De vrucht 

 is een eenhokkige, iets samengedrukte, eironde doos- 

 vrucht, die vele bolronde, van puntjes voorziene bruine 

 zaden bevat. Zij opent zich veerkrachtig aan den top 

 met 2 kleppen. 2f. 7-22 cM. Maart— Mei. 



Biologische bijzonderheden. Merkwaardig is de inrich- 

 ting der schubben, die aan den wortelstok der plant 

 zitten. De omtrek van deze is breed hartvormig en het 

 lijkt of zij met die hartvormige, sterk gezwollen insnij- 

 ding aan den voet dicht den stengel omvatten (fig. 231). 

 Als men echter een dier schubben losmaakt, blijkt dat 



ieder dier schubvormige deelen omgerold is en men neemt er aan waar: 1". een vrij smalle 

 verbindingsplaats met den stengel, 2'. een schuin opstijgende, door een scherpen rand 

 omzoomde plaat, de schijnbare bovenvlakte, 3". een bij dien scherpen rand beginnend onder 

 een scherpen hoek met no. 2 staand, steil naar beneden gaand deel, dat men oppervlakkig 

 gezien voor de ondervlakte der schub houdt, maar dat nog bij de bovenvlakte behoort. 

 4<J. de eigenlijke bladrand, die naar binnen omgebogen is en 5". de eigenlijke ondervlakte 

 van het blad, die vrij klein is en eerst zichtbaar wordt als men den omgerolden bladrand 

 verwijdert. Die ondervlakte vormt dus een holle ruimte, die dicht bij de plaats, waar het 

 blad aan den stengel zit, zich overdwars uitstrekt. In de holle ruimte komt een rij van 

 5-13 (meest .10) Ideine gaten uit, de openingen van kamertjes, die in het vleezige deel 



Lathraea squamaria 

 Fig. 230. 



a bloem met schutblad, b bloem 

 met geopende bloemkroon, c doos- 

 vrucht door den kelk omgeven, bij 

 d vrij, bij e in dwarsdoorsnede. 



i) wegens den met schubvormige bladen (squama) bedekten wortelstok. 



